Hangi antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda tanınmasında önemli bir adım olmuştur?
A) Mondros Ateşkes Antlaşması
B) Sevr Antlaşması
C) Gümrü Antlaşması
D) Moskova Antlaşması
E) Lozan Antlaşması
Sevgili öğrenciler, bu soru, Kurtuluş Savaşı döneminde TBMM Hükümeti'nin uluslararası alandaki siyasi başarılarını ve tanınma sürecini anlamamız açısından çok önemlidir. TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda tanınması, bağımsızlık mücadelesinin diplomatik boyutunu gösterir.
- A) Mondros Ateşkes Antlaşması: Bu antlaşma, Osmanlı Devleti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanmıştır ve Osmanlı Devleti'nin fiilen sona erdiğini gösteren, ağır şartlar içeren bir ateşkesti. TBMM Hükümeti'nin kurulmasından önce imzalandığı gibi, TBMM'nin tanınmasıyla değil, tam tersine işgallerin başlamasıyla ilişkilidir. Bu nedenle doğru cevap değildir.
- B) Sevr Antlaşması: Bu antlaşma, Osmanlı Hükümeti adına imzalanmış ancak TBMM tarafından asla tanınmamış, Türk milletine dayatılan ve ülkeyi parçalamayı hedefleyen bir barış antlaşması taslağıydı. TBMM, bu antlaşmayı yok saymış ve kabul etmemiştir. Dolayısıyla TBMM'nin tanınmasıyla hiçbir ilgisi yoktur.
- C) Gümrü Antlaşması: Bu antlaşma, TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında, Doğu Cephesi'ndeki zaferin ardından imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır. Ermenistan, Misak-ı Milli'yi ve TBMM Hükümeti'ni resmen tanımıştır. Bu yönüyle, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda hukuken tanınmasında atılan ilk ve en önemli adımdır.
- D) Moskova Antlaşması: Bu antlaşma, TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında imzalanmıştır. Gümrü Antlaşması'ndan sonra imzalanmış olup, Sovyet Rusya'nın TBMM Hükümeti'ni ve Misak-ı Milli'yi tanıması açısından çok önemli bir adımdır. Ancak "ilk adım" sorulduğu için Gümrü Antlaşması daha önce gelir.
- E) Lozan Antlaşması: Bu antlaşma, Kurtuluş Savaşı'nın ardından imzalanan ve yeni Türk Devleti'nin uluslararası alanda tam bağımsızlığını ve sınırlarını kesin olarak tanıtan nihai barış antlaşmasıdır. TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda tam ve kesin tanınmasını sağlamıştır ancak bu süreçteki ilk adım değildir, son adımdır.
TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşma olan Gümrü Antlaşması, bir devletin diğer bir devleti tanıması anlamına geldiği için, TBMM Hükümeti'nin uluslararası alanda tanınmasında atılan ilk ve en önemli adımdır.
Cevap C seçeneğidir.
