Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 5. maddesi, Osmanlı Devleti'nin hangi askeri unsurlarını terhis etmesini gerektirmiştir?
A) Sadece donanmasını
B) Sadece ordusunu
C) Ordusunu ve donanmasını
D) Hiçbir askeri unsuru terhis etmesi gerekmiyor
Sevgili öğrenciler, Mondros Ateşkes Antlaşması, I. Dünya Savaşı'nın sonunda Osmanlı Devleti için imzalanan ve devletin fiilen sona ermesine giden yolda önemli bir dönüm noktası olan bir belgedir. Bu antlaşmanın maddeleri, Osmanlı Devleti'nin askeri ve siyasi gücünü büyük ölçüde kısıtlamayı amaçlamıştır. Şimdi sorumuzun cevabını adım adım inceleyelim:
- Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Amacı: Bu antlaşmanın temel amacı, Osmanlı Devleti'nin savaşma gücünü tamamen ortadan kaldırmak ve İtilaf Devletleri'nin Anadolu üzerindeki kontrolünü sağlamaktı. Bu nedenle, antlaşmanın birçok maddesi doğrudan Osmanlı'nın askeri yapısını hedef almıştır.
- 5. Maddenin İçeriği: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 5. maddesi, Osmanlı Devleti'nin askeri gücünü doğrudan hedef alan en kritik maddelerden biridir. Bu maddeye göre:
- "Sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlanması için gerekli görülecek birlikler dışında, Osmanlı ordusu derhal terhis edilecektir." Bu ifade, Osmanlı kara kuvvetlerinin, yani ordusunun büyük bir kısmının dağıtılması gerektiğini açıkça belirtir.
- Aynı madde veya ilgili maddelerle birlikte, Osmanlı donanmasının da İtilaf Devletleri'nin kontrolüne bırakılması, belirlenen limanlarda toplanması ve gözetim altında tutulması öngörülmüştür. Bu durum, donanmanın da fiilen etkisiz hale getirilmesi anlamına geliyordu.
- Maddenin Etkisi: 5. madde, Osmanlı Devleti'nin hem kara kuvvetlerini (ordusunu) hem de deniz kuvvetlerini (donanmasını) etkisiz hale getirmeyi amaçlamıştır. Ordunun terhis edilmesi, donanmanın ise İtilaf Devletleri'nin gözetimine bırakılması, Osmanlı'nın savunma gücünü tamamen ortadan kaldırmıştır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Sadece donanmasını: Yanlış. Ordu da terhis edilmiştir.
- B) Sadece ordusunu: Yanlış. Donanma da etkisiz hale getirilmiştir.
- C) Ordusunu ve donanmasını: Doğru. Hem ordu terhis edilmiş hem de donanma İtilaf Devletleri'nin kontrolüne geçmiştir.
- D) Hiçbir askeri unsuru terhis etmesi gerekmiyor: Yanlış. Antlaşmanın temel amacı askeri gücü yok etmekti.
Bu bilgiler ışığında, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 5. maddesi, Osmanlı Devleti'nin hem ordusunu hem de donanmasını terhis etmesini veya etkisiz hale getirmesini gerektirmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
