Aşağıdakilerden hangisi destan dönemine ait bir özellik değildir?
A) Sözlü gelenek ürünü olmaları
B) Olağanüstü olaylara yer vermeleri
C) Kahramanlık konularını işlemeleri
D) Yazılı kaynaklara dayanmaları
E) Anonim olmaları
Sevgili öğrenciler, destan dönemi, bir milletin veya topluluğun ortak hafızasında yer eden, genellikle uzun ve kahramanlık temalı anlatıların oluştuğu ve yayıldığı bir zaman dilimini ifade eder. Bu dönemdeki eserlerin kendine özgü bazı temel özellikleri vardır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sözlü gelenek ürünü olmaları: Destanlar, ortaya çıktıkları ilk zamanlarda yazı henüz yaygınlaşmadığı için kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılmıştır. Bu, destanların en belirgin özelliklerinden biridir. Dolayısıyla bu ifade destan dönemine ait bir özelliktir.
- B) Olağanüstü olaylara yer vermeleri: Destanlarda tanrılar, tanrıçalar, yarı tanrılar, sihirli güçler, doğaüstü varlıklar ve olaylar sıkça görülür. Kahramanlar genellikle insanüstü özelliklere sahiptir. Bu da destan döneminin önemli bir özelliğidir.
- C) Kahramanlık konularını işlemeleri: Destanların merkezinde genellikle bir ulusun veya topluluğun kaderini etkileyen, olağanüstü güçlere sahip bir kahramanın maceraları, savaşları, başarıları ve fedakarlıkları yer alır. Bu da destan döneminin temel bir özelliğidir.
- D) Yazılı kaynaklara dayanmaları: Destanlar, sözlü gelenekle doğar ve yayılır. Yazıya geçirilme süreçleri, destanların oluşumundan çok sonra, genellikle destan dönemi sona erdikten veya destanlar belirli bir olgunluğa ulaştıktan sonra gerçekleşir. Destan dönemi, yazının henüz yaygın olmadığı veya destanların oluşumunda birincil araç olmadığı bir dönemdir. Bu nedenle, "yazılı kaynaklara dayanmaları" destan dönemine ait bir özellik değildir; tam tersine, sözlü geleneğe dayanırlar.
- E) Anonim olmaları: Destanlar, tek bir yazarın eseri değildir. Halkın ortak hafızasında zamanla şekillenir, farklı anlatıcılar tarafından eklemeler ve çıkarmalarla zenginleşir. Bu nedenle destanların yazarı belli değildir, yani anonimdirler. Bu da destan döneminin bir özelliğidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, destanlar ilk ortaya çıktıklarında sözlü geleneğin bir ürünüdür ve yazılı kaynaklara dayanmazlar.
Cevap D seçeneğidir.
