Avrupa'da 18. yüzyılda başlayan Sanayi İnkılabı, Osmanlı Devleti'ni derinden etkilemiştir. Bu inkılabın Osmanlı ekonomisi üzerindeki en yıkıcı etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) Osmanlı'nın tarım üretiminin artması
B) Osmanlı'nın Avrupa'ya hammadde satan ve mamul madde alan bir pazar haline gelmesi
C) Osmanlı'nın kendi sanayisini kurarak güçlenmesi
D) Osmanlı'nın dış borçlarını tamamen ödemesi
Sanayi İnkılabı ve Osmanlı Devleti arasındaki ilişkiyi anlamak için öncelikle Sanayi İnkılabı'nın ne anlama geldiğini ve Osmanlı Devleti'nin o dönemdeki durumunu hatırlayalım.
- Sanayi İnkılabı: 18. yüzyılda Avrupa'da başlayan ve el emeğine dayalı üretimin yerini makinelerin aldığı, büyük fabrikaların kurulduğu bir dönemdir. Bu dönemde üretim hızla arttı, ulaşım kolaylaştı ve ekonomik dengeler değişti.
- Osmanlı Devleti: 18. yüzyılda Osmanlı Devleti, ekonomik olarak zayıflamış, askeri gücünü kaybetmiş ve Avrupa'daki gelişmelere ayak uyduramamıştı.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Osmanlı'nın tarım üretiminin artması: Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı'yı etkilediği dönemde tarım üretiminde belirgin bir artış yaşanmamıştır. Aksine, Avrupa'dan gelen ucuz ürünler yerli üretimi zor durumda bırakmıştır.
- B) Osmanlı'nın Avrupa'ya hammadde satan ve mamul madde alan bir pazar haline gelmesi: İşte bu doğru cevabımız! Sanayi İnkılabı ile birlikte Avrupa, ürettiği malları satmak için yeni pazarlara ihtiyaç duydu. Osmanlı Devleti de bu pazarlardan biri haline geldi. Osmanlı, Avrupa'ya pamuk, tütün gibi hammaddeler satarken, Avrupa'dan kumaş, makine gibi işlenmiş ürünler almaya başladı. Bu durum, Osmanlı ekonomisini dışa bağımlı hale getirdi ve yerli sanayinin gelişmesini engelledi.
- C) Osmanlı'nın kendi sanayisini kurarak güçlenmesi: Maalesef, Sanayi İnkılabı Osmanlı'nın kendi sanayisini kurarak güçlenmesine yol açmadı. Aksine, Avrupa'dan gelen rekabet yerli sanayiyi zayıflattı.
- D) Osmanlı'nın dış borçlarını tamamen ödemesi: Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle Osmanlı Devleti dış borçlarını ödemek yerine daha da borçlanmıştır.
Bu nedenle, Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı ekonomisi üzerindeki en yıkıcı etkisi, Osmanlı'nın Avrupa'ya hammadde satan ve mamul madde alan bir pazar haline gelmesidir.
Cevap B seçeneğidir.
