Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Osmanlı topraklarının Avrupa malları için açık pazar haline gelmesi
B) Yerli sanayinin rekabet edemeyerek çökmesi
C) İşsizlik oranlarının artması
D) Kapitülasyonların tamamen kaldırılması
Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı ekonomisi üzerindeki etkilerini anlamak için, öncelikle inkılabın ne anlama geldiğini ve Osmanlı'nın o dönemdeki durumunu hatırlayalım.
- Sanayi İnkılabı: 18. ve 19. yüzyıllarda Avrupa'da yaşanan, el tezgahlarından fabrikalara geçişle karakterize olan büyük bir dönüşümdür. Bu dönemde üretim hızla arttı, maliyetler düştü ve Avrupa malları dünya pazarlarına yayıldı.
- Osmanlı Ekonomisi: Sanayi İnkılabı döneminde Osmanlı Devleti, ekonomik olarak zayıflamış durumdaydı. Geleneksel üretim yöntemleriyle Avrupa'nın seri üretimiyle rekabet edemiyordu.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Osmanlı topraklarının Avrupa malları için açık pazar haline gelmesi: Sanayi İnkılabı ile birlikte Avrupa'da üretilen ucuz ve bol miktardaki mallar, Osmanlı pazarlarına girdi. Osmanlı Devleti, bu mallara karşı kendi üreticilerini koruyacak önlemler almakta zorlandı. Bu durum, Osmanlı ekonomisi için olumsuz bir etkiydi.
- B) Yerli sanayinin rekabet edemeyerek çökmesi: Avrupa mallarının rekabeti karşısında, Osmanlı'daki küçük atölyeler ve zanaatkarlar üretim yapamaz hale geldi. Bu durum, yerli sanayinin çökmesine ve işsizliğin artmasına neden oldu.
- C) İşsizlik oranlarının artması: Yerli sanayinin çökmesiyle birlikte birçok insan işsiz kaldı. Çünkü fabrikalarla rekabet edemeyen atölyeler kapanmak zorunda kaldı.
- D) Kapitülasyonların tamamen kaldırılması: Kapitülasyonlar, Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere verdiği ticari ayrıcalıklardı. Bu ayrıcalıklar, yabancıların Osmanlı topraklarında daha kolay ticaret yapmasını sağlıyordu. Ancak Sanayi İnkılabı döneminde kapitülasyonlar daha da önem kazandı ve Osmanlı ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri arttı. Kapitülasyonların tamamen kaldırılması, Osmanlı ekonomisi için olumlu bir gelişme olurdu, ancak bu dönemde böyle bir durum yaşanmadı. Aksine, kapitülasyonlar varlığını sürdürdü.
Bu nedenle, Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri arasında gösterilemeyecek olan seçenek D'dir.
Cevap D seçeneğidir.
