Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Osmanlı pazarlarının Avrupa mallarıyla dolması
B) Yerli sanayinin gelişerek güçlenmesi
C) Hammadde ve pazar arayışının Osmanlı topraklarını hedef haline getirmesi
D) Dış ticaret açığının artması
Merhaba sevgili öğrenciler,
Sanayi İnkılabı, dünya tarihinde büyük bir dönüm noktası olmuş ve Avrupa'da başlayan bu değişim, Osmanlı Devleti üzerinde de derin etkiler bırakmıştır. Sorumuz, bu etkilerden hangisinin gösterilemeyeceğini soruyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Osmanlı pazarlarının Avrupa mallarıyla dolması: Sanayi İnkılabı ile Avrupa'da seri ve ucuz üretim başladı. Osmanlı Devleti'nin kapitülasyonlar nedeniyle gümrük vergilerini artıramaması, Avrupa mallarının Osmanlı pazarlarına kolayca girmesine ve yerli ürünlerden daha ucuza satılmasına neden oldu. Bu durum, Osmanlı pazarlarının Avrupa mallarıyla dolmasına yol açmıştır. Dolayısıyla bu, Sanayi İnkılabı'nın bir etkisidir.
- B) Yerli sanayinin gelişerek güçlenmesi: Avrupa'dan gelen ucuz ve bol miktardaki sanayi ürünleri, Osmanlı'nın geleneksel el sanatları ve küçük atölyeleriyle rekabet edemedi. Bu durum, Osmanlı'daki yerli sanayinin gerilemesine, hatta yok olmasına neden oldu. Sanayi İnkılabı, Osmanlı'da yerli sanayinin gelişip güçlenmesi yerine, tam tersine çöküşüne yol açmıştır. Bu nedenle, bu seçenek Sanayi İnkılabı'nın Osmanlı üzerindeki etkileri arasında gösterilemez.
- C) Hammadde ve pazar arayışının Osmanlı topraklarını hedef haline getirmesi: Sanayileşen Avrupa devletleri, fabrikaları için sürekli hammaddeye (pamuk, kömür, demir vb.) ve ürettikleri malları satacakları yeni pazarlara ihtiyaç duyuyordu. Geniş topraklara sahip ve zengin doğal kaynakları olan Osmanlı Devleti, bu arayışta önemli bir hedef haline geldi. Bu durum, Osmanlı toprakları üzerindeki dış müdahaleleri ve ekonomik baskıyı artırmıştır. Dolayısıyla bu, Sanayi İnkılabı'nın bir etkisidir.
- D) Dış ticaret açığının artması: Osmanlı Devleti, Avrupa'dan ucuz sanayi ürünleri ithal ederken, kendi ürettiği sanayi ürünlerinin azalması ve sadece hammadde ihraç etmesi nedeniyle dış ticaret dengesi bozuldu. İthalatın ihracattan çok daha fazla olması, dış ticaret açığının sürekli artmasına ve Osmanlı ekonomisinin dışa bağımlı hale gelmesine yol açmıştır. Dolayısıyla bu, Sanayi İnkılabı'nın bir etkisidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Sanayi İnkılabı Osmanlı Devleti'nde yerli sanayinin gelişip güçlenmesine değil, tam tersine gerilemesine ve çöküşüne neden olmuştur.
Cevap B seçeneğidir.
