Aşağıdakilerden hangisi İslam düşüncesinde insanın temel özelliklerinden biri değildir?
A) Akıl sahibi olması
B) Sorumluluk sahibi olması
C) Özgür iradeye sahip olması
D) Doğal içgüdülerle hareket etmesi
E) Yaratılış gayesine uygun davranması
Sevgili öğrenciler, bu soru İslam düşüncesinde insanın temel özelliklerini anlamamızı istiyor. İslam, insanı diğer varlıklardan ayıran ve ona özel bir konum veren bazı niteliklerle tanımlar. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Akıl sahibi olması: İslam'a göre insan, düşünebilen, anlayabilen, doğruyu yanlıştan ayırabilen bir varlıktır. Akıl, insanın sorumluluk almasının ve ilahi mesajları anlamasının temel aracıdır. Bu, insanın çok önemli bir özelliğidir.
- B) Sorumluluk sahibi olması: Akıl ve özgür iradeye sahip olduğu için insan, eylemlerinden sorumlu tutulur. Yaptığı iyiliklerin ve kötülüklerin karşılığını görecektir. Sorumluluk, insanın dünya ve ahiret hayatındaki konumunu belirler. Bu da temel bir özelliktir.
- C) Özgür iradeye sahip olması: İnsan, iyilik ile kötülük, iman ile küfür arasında seçim yapma yeteneğine sahiptir. Allah insanı bu özgür iradeyle donatmıştır ki, bu da sorumluluğun temelini oluşturur. Bu da insanın vazgeçilmez bir özelliğidir.
- D) Doğal içgüdülerle hareket etmesi: İnsan elbette yeme, içme, barınma gibi doğal içgüdülere sahiptir. Ancak İslam düşüncesinde insan, sadece bu içgüdülerle hareket eden bir varlık değildir. İnsan, aklını ve iradesini kullanarak içgüdülerini kontrol edebilir, onları terbiye edebilir ve ilahi emirlere uygun hale getirebilir. Hayvanlar doğal içgüdüleriyle hareket ederken, insan bu içgüdüleri aşma ve daha yüksek bir amaca yönelme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle, sadece içgüdülerle hareket etmek, insanın temel ve ayırt edici özelliklerinden biri olarak kabul edilmez; aksine, insanın bu içgüdüleri yönetmesi beklenir.
- E) Yaratılış gayesine uygun davranması: İslam'a göre insan, Allah'a kulluk etmek, yeryüzünde halife olmak ve dünyayı imar etmek gibi belirli bir yaratılış gayesiyle var edilmiştir. Bu gayeye uygun yaşamak, insanın hem dünya hem de ahiret mutluluğunun anahtarıdır. Bu da insanın temel bir özelliğidir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, A, B, C ve E seçenekleri İslam düşüncesinde insanın temel ve olumlu özellikleridir. D seçeneği ise, insanın içgüdüleri olsa da, sadece onlarla hareket etmesinin insanın temel ve ayırt edici bir özelliği olmadığını, aksine insanın bu içgüdüleri aşması gerektiğini ifade eder.
Cevap D seçeneğidir.
