🎓 11. sınıf felsefe 1. dönem 2. yazılı meb örnek sorular ve cevapları Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, 11. sınıf felsefe dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavında çıkabilecek temel konuları kapsamaktadır. Özellikle felsefenin anlamı, bilgi felsefesi (epistemoloji), varlık felsefesi (ontoloji) ve ahlak felsefesi (etik) konularına odaklanılmıştır.
📌 Felsefenin Anlamı ve Alanları
Felsefe, varlığı, bilgiyi, ahlakı ve değerleri akılcı bir şekilde sorgulayan ve anlamaya çalışan bir düşünce disiplinidir.
- Felsefe, insanın evreni ve kendini anlama çabasıdır.
- Felsefenin temel alanları arasında ontoloji (varlık felsefesi), epistemoloji (bilgi felsefesi), etik (ahlak felsefesi), estetik (sanat felsefesi) ve mantık bulunur.
- Felsefe, eleştirel düşünme, sorgulama ve kavramsal analiz becerilerini geliştirir.
⚠️ Dikkat: Felsefe, sadece cevaplar aramakla kalmaz, aynı zamanda doğru soruları sormayı da öğretir.
📌 Bilgi Felsefesi (Epistemoloji)
Epistemoloji, bilginin ne olduğunu, nasıl elde edildiğini, sınırlarını ve geçerliliğini inceleyen felsefe dalıdır.
- Bilginin kaynakları arasında akıl, deney, sezgi ve otorite bulunur.
- Rasyonalizm (akılcılık), bilginin temel kaynağının akıl olduğunu savunur. Önemli temsilcileri Descartes ve Spinoza'dır.
- Empirizm (deneycilik), bilginin deneyim yoluyla elde edildiğini savunur. Önemli temsilcileri Locke ve Hume'dur.
- Septisizm (kuşkuculuk), bilginin mümkün olmadığını veya kesin bilgiye ulaşılamayacağını iddia eder.
💡 İpucu: Bir bilginin doğru olup olmadığını değerlendirirken, kaynağını, tutarlılığını ve kanıtlarını göz önünde bulundurun.
📌 Varlık Felsefesi (Ontoloji)
Ontoloji, varlığın ne olduğunu, temel özelliklerini, kategorilerini ve var olanların ilişkilerini inceleyen felsefe dalıdır.
- Varlık felsefesi, "Varlık nedir?" sorusuna cevap arar.
- Materyalizm (maddecilik), her şeyin maddeden oluştuğunu savunur.
- İdealizm (idealizm), her şeyin düşünce veya bilinçten oluştuğunu savunur.
- Düalizm (ikicilik), hem madde hem de düşüncenin var olduğunu savunur. Örneğin Descartes'ın ruh-beden düalizmi.
📝 Not: Varlık felsefesi, evrenin yapısını ve insanın evrendeki yerini anlamamıza yardımcı olur.
📌 Ahlak Felsefesi (Etik)
Etik, doğru ve yanlış davranışları, ahlaki değerleri, ilkeleri ve sorumlulukları inceleyen felsefe dalıdır.
- Ahlak felsefesi, "Nasıl yaşamalıyız?" sorusuna cevap arar.
- Faydacılık (utilitarizm), bir eylemin ahlaki değerinin, sağladığı fayda ile ölçüldüğünü savunur.
- Ödev ahlakı (deontoloji), eylemlerin sonuçlarından bağımsız olarak, belirli kurallara veya ödevlere uygunluğunun önemli olduğunu savunur. Örneğin Kant'ın ahlak anlayışı.
- Erdem etiği, iyi bir karakter geliştirmeye ve erdemli davranışlar sergilemeye odaklanır.
⚠️ Dikkat: Ahlaki kararlar verirken, hem kendi vicdanınızı hem de toplumun değerlerini göz önünde bulundurun.
