Büyük Millet Meclisi'ne karşı çıkan ayaklanmaların temel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Halkın Meclis'e olan güveninin artması.
B) İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'nin kışkırtmaları.
C) Düzenli ordunun kurulması.
D) Misakımillî'nin kabul edilmesi.
Sevgili öğrenciler,
Büyük Millet Meclisi (BMM), Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini yürüten ve yeni Türk devletinin temellerini atan çok önemli bir kurumdu. Ancak bu zorlu süreçte, Meclis'in otoritesini ve varlığını hedef alan çeşitli ayaklanmalarla karşılaşılmıştır. Bu ayaklanmaların temel nedenlerini doğru anlamak, Milli Mücadele dönemini kavramak için hayati öneme sahiptir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Halkın Meclis'e olan güveninin artması: Bu seçenek, ayaklanmaların nedeni olamaz. Tam tersine, halkın Meclis'e olan güveni arttıkça, Meclis'e destek artar ve ayaklanmaların çıkması zorlaşır. Güvenin artması, Meclis'in gücünü pekiştiren bir durumdur, ayaklanma sebebi değildir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'nin kışkırtmaları: Bu seçenek, BMM'ye karşı çıkan ayaklanmaların en temel ve belirleyici nedenlerinden biridir. İstanbul Hükümeti, Ankara'da kurulan BMM'yi kendi otoritesine ve padişahlığa karşı bir tehdit olarak görüyordu. BMM'nin milli egemenliğe dayalı bir yönetim kurma hedefi, İstanbul Hükümeti'nin geleneksel monarşik yapısıyla çelişiyordu. Bu nedenle İstanbul Hükümeti, BMM'yi itibarsızlaştırmak, halkı Meclis'e karşı kışkırtmak ve hatta bazı isyanları doğrudan desteklemek suretiyle kendi otoritesini yeniden tesis etmeye çalışmıştır. Aynı zamanda, Anadolu'yu işgal eden ve Sevr Antlaşması ile Türk topraklarını paylaşma planları yapan İtilaf Devletleri (İngiltere, Fransa, İtalya vb.), Türk Kurtuluş Savaşı'nı ve BMM'nin liderliğindeki milli mücadeleyi kendi çıkarları için büyük bir tehdit olarak görüyorlardı. Milli Mücadele'yi zayıflatmak ve sona erdirmek amacıyla, Anadolu'daki karışıklıkları körüklemiş, isyancı gruplara silah ve para yardımı yapmış, hatta bazı bölgelerde doğrudan isyanları organize etmişlerdir. Bu iki gücün ortak amacı, BMM'nin gücünü kırmak ve milli mücadeleyi engellemekti. Bu nedenle B seçeneği doğru cevaptır.
- C) Düzenli ordunun kurulması: Düzenli ordunun kurulması, BMM'nin iç ve dış düşmanlara karşı daha etkin mücadele edebilmek amacıyla attığı bir adımdır. Ayaklanmaların birçoğu, düzenli ordu kurulmadan önce Kuva-yi Milliye döneminde ortaya çıkmış veya düzenli ordunun kurulmasıyla birlikte bu yeni güce karşı çıkışlar şeklinde devam etmiştir. Yani düzenli ordu, ayaklanmaların nedeni değil, onlara karşı bir çözüm ve mücadele aracı olmuştur. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Misakımillî'nin kabul edilmesi: Misakımillî (Ulusal Ant), Türk milletinin bağımsızlık ve toprak bütünlüğü konusundaki temel ilkelerini belirleyen bir belgeydi. Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmiş ve BMM tarafından da benimsenmiştir. Bu belge, milli mücadelenin hedeflerini ortaya koyarak halkın birleşmesini ve bağımsızlık ruhunu güçlendirmeyi amaçlamıştır. Dolayısıyla Misakımillî, ayaklanmalara neden olmak yerine, milli birliği pekiştiren ve mücadeleye meşruiyet kazandıran bir unsur olmuştur. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Büyük Millet Meclisi'ne karşı çıkan ayaklanmaların temel nedenlerinden birinin İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri'nin kışkırtmaları olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
