Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek hücre bölünmeleri konusunu daha iyi anlamanıza yardımcı olacağım. Unutmayın, her adım önemli ve her sorunun bir cevabı var!
Sorumuz canlılarda tür içi kromozom sayısının sabit kalmasını ve kalıtsal çeşitliliğin sağlanmasını sağlayan hücre bölünmesi çeşidini bulmamızı istiyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Mitoz: Mitoz, vücut hücrelerinde (örneğin deri hücreleri) görülen bir bölünme şeklidir. Mitozda kromozom sayısı değişmez, yani ana hücredeki kromozom sayısı yavru hücrelere aynen aktarılır. Bu durum tür içi kromozom sayısının sabit kalmasına yardımcı olur. Ancak mitoz, kalıtsal çeşitliliğe doğrudan katkı sağlamaz. Çünkü mitozda crossing over (parça değişimi) gibi olaylar gerçekleşmez.
- B) Mayoz: Mayoz, üreme hücrelerinin (sperm ve yumurta) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesidir. Mayozda kromozom sayısı yarıya iner. Örneğin, insanlarda 46 kromozomlu bir hücre mayoz geçirdiğinde 23 kromozomlu üreme hücreleri oluşur. Döllenme sırasında sperm ve yumurta birleşerek tekrar 46 kromozomlu zigotu oluşturur. Bu sayede tür içi kromozom sayısı sabit kalır. Ayrıca mayoz sırasında crossing over (parça değişimi) ve homolog kromozomların rastgele ayrılması gibi olaylar gerçekleşir. Bu olaylar kalıtsal çeşitliliği artırır.
- C) Amitoz: Amitoz, prokaryot hücrelerde (örneğin bakterilerde) görülen basit bir bölünme şeklidir. Kromozomların iğ iplikleri oluşturulmadan doğrudan bölünmesiyle gerçekleşir. Amitoz, kalıtsal çeşitliliğe katkı sağlamaz ve ökaryot canlılarda görülmez.
- D) Rejenerasyon: Rejenerasyon, bazı canlıların kaybettikleri vücut parçalarını onarması veya yeniden oluşturmasıdır. Örneğin, deniz yıldızının kopan bir kolunu yeniden oluşturması rejenerasyondur. Rejenerasyon bir hücre bölünmesi çeşidi değildir, bir onarım mekanizmasıdır ve kalıtsal çeşitliliğe doğrudan etkisi yoktur.
Açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, mayoz bölünme hem tür içi kromozom sayısının sabit kalmasını sağlar (kromozom sayısının yarıya inmesi ve döllenme ile tekrar tamamlanması sayesinde) hem de kalıtsal çeşitliliği artırır (crossing over ve homolog kromozomların rastgele ayrılması sayesinde).
Cevap B seçeneğidir.
