Mayoz bölünme sırasında gerçekleşen aşağıdaki olaylardan hangisi, mitoz bölünmede gözlenmez?
A) DNA eşlenmesi
B) Sitoplazma bölünmesi
C) Homolog kromozomların ayrılması
D) İğ ipliklerinin oluşması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, mayoz bölünme ile mitoz bölünme arasındaki temel farklardan birini anlamamız isteniyor. Her iki bölünme de hücre çoğalması ve genetik materyalin aktarımı için kritik süreçlerdir, ancak farklı amaçlara hizmet ederler ve bu nedenle bazı önemli farklılıklar gösterirler.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) DNA eşlenmesi: Hem mitoz hem de mayoz bölünme başlamadan önce, hücrenin interfaz evresinde (S fazı) DNA'sını eşlemesi gerekir. Bu, her iki bölünme türünde de genetik materyalin doğru bir şekilde yeni hücrelere aktarılabilmesi için zorunlu bir adımdır. Dolayısıyla, bu olay her iki bölünmede de gözlenir.
- B) Sitoplazma bölünmesi: (Sitokinez olarak da bilinir) Hem mitoz hem de mayoz bölünmenin sonunda, çekirdek bölünmesini takiben sitoplazma bölünür ve iki veya daha fazla yeni hücre oluşur. Bu, hücre bölünmesinin tamamlanması için gerekli bir adımdır ve her iki bölünme türünde de gerçekleşir.
- C) Homolog kromozomların ayrılması: İşte bu, mayoz bölünmeye özgü çok önemli bir olaydır! Mayoz I evresinde, homolog kromozomlar (biri anneden diğeri babadan gelen, aynı genleri taşıyan kromozom çiftleri) birbirleriyle eşleşir (sinapsis) ve ardından ayrılarak farklı kutuplara çekilirler. Bu ayrılma, genetik çeşitliliğin temelini oluşturur ve kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar. Mitoz bölünmede ise homolog kromozomlar eşleşmez ve ayrılmaz; bunun yerine, her bir kromozomun kardeş kromatitleri ayrılır. Bu nedenle, homolog kromozomların ayrılması mitoz bölünmede gözlenmez.
- D) İğ ipliklerinin oluşması: Hem mitoz hem de mayoz bölünmede, kromozomların hücre içinde düzenli bir şekilde hareket etmesini ve kutuplara çekilmesini sağlayan iğ iplikleri (mikrotübüllerden oluşan yapılar) oluşur. Bu yapılar, kromozomların doğru bir şekilde ayrılmasında hayati rol oynar. Dolayısıyla, bu olay her iki bölünmede de gözlenir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, homolog kromozomların ayrılması olayı sadece mayoz bölünmede gerçekleşen, mitoz bölünmede gözlenmeyen bir özelliktir.
Cevap C seçeneğidir.
