2n=46 kromozomlu bir üreme ana hücresinin mayoz bölünmesi sonucunda oluşan hücrelerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Oluşan hücrelerin kromozom sayısı 46'dır.
B) Oluşan hücreler ana hücre ile aynı genetik yapıya sahiptir.
C) Dört yeni hücre oluşur ve her birinin kromozom sayısı 23'tür.
D) Oluşan hücreler büyüme ve gelişmede görev alır.
Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için mayoz bölünmenin temel özelliklerini hatırlayalım. Mayoz bölünme, eşeyli üreyen canlılarda üreme hücrelerinin (gametlerin) oluşumunu sağlayan özel bir hücre bölünmesi türüdür. Bu bölünme sonucunda kromozom sayısı yarıya iner ve genetik çeşitlilik sağlanır.
- Sorudaki Bilgiler: Bir üreme ana hücresinin kromozom sayısı $2n=46$ olarak verilmiştir. Bu hücre mayoz bölünme geçirecektir.
- Mayoz Bölünmenin Amacı: Mayoz bölünmenin temel amacı, diploid ($2n$) kromozomlu bir ana hücreden, haploid ($n$) kromozomlu gametler (üreme hücreleri) oluşturmaktır. Bu sayede döllenme ile kromozom sayısı tür içinde sabit kalır.
- Mayoz Bölünmenin Sonuçları: Bir ana hücreden dört yeni hücre oluşur. Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadardır ($n$). Oluşan hücreler genetik olarak ana hücreden ve birbirlerinden farklıdır (krossing-over ve bağımsız dağılım nedeniyle). Oluşan hücreler üremede görev alır, büyüme ve gelişmede değil.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Oluşan hücrelerin kromozom sayısı 46'dır. Ana hücrenin kromozom sayısı $2n=46$'dır. Mayoz bölünme sonucunda kromozom sayısı yarıya iner. Yani $n = 46/2 = 23$ olmalıdır. Bu ifade yanlıştır.
- B) Oluşan hücreler ana hücre ile aynı genetik yapıya sahiptir. Mayoz bölünmede krossing-over (parça değişimi) ve homolog kromozomların bağımsız dağılımı gibi olaylar genetik çeşitliliğe neden olur. Bu nedenle oluşan hücreler ana hücreden ve birbirlerinden farklı genetik yapıya sahiptir. Bu ifade yanlıştır.
- C) Dört yeni hücre oluşur ve her birinin kromozom sayısı 23'tür. Mayoz bölünme sonucunda bir ana hücreden dört yeni hücre oluşur. Ana hücrenin kromozom sayısı $2n=46$ olduğuna göre, oluşan hücrelerin kromozom sayısı $n=23$ olacaktır. Bu ifade mayoz bölünmenin temel özellikleriyle tamamen uyumludur ve doğrudur.
- D) Oluşan hücreler büyüme ve gelişmede görev alır. Mayoz bölünme ile oluşan hücreler (gametler), eşeyli üremede görev alır. Canlıların büyüme ve gelişmesi mitoz bölünme ile sağlanır. Bu ifade yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
