Türkiye fiziki haritasında yeşil renk tonlarının yoğun olarak görüldüğü kıyı bölgeleri için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Yüksek dağ sıralarının kıyıya paralel uzandığı
B) Ortalama yükseltinin az olduğu
C) Volkanik arazilerin yaygın olduğu
D) Kurak iklim koşullarının görüldüğü
E) Yoğun orman yangınlarının yaşandığı
Türkiye fiziki haritalarında renkler, yeryüzü şekillerinin yükseltisini göstermek için kullanılır. Bu renklerin her biri belirli bir yükselti aralığını temsil eder:
- Yeşil renk tonları: Genellikle deniz seviyesinden başlayarak 0-500 metre arasındaki alçak yerleri (ovalık ve platoluk alanları) gösterir.
- Sarı renk tonları: Genellikle 500-1000 metre arasındaki orta yükseklikteki yerleri gösterir.
- Turuncu ve kahverengi tonları: Genellikle 1000 metreden daha yüksek yerleri (dağlık alanları) gösterir. Yükselti arttıkça kahverenginin tonu koyulaşır.
- Koyu kahverengi ve beyaz: Çok yüksek dağlık alanları ve kalıcı kar sınırını gösterir.
Soru, Türkiye fiziki haritasında yeşil renk tonlarının yoğun olarak görüldüğü kıyı bölgelerini sormaktadır. Bu bilgi ışığında seçenekleri değerlendirelim:
- A) Yüksek dağ sıralarının kıyıya paralel uzandığı: Eğer yüksek dağ sıraları kıyıya paralel uzansaydı, kıyıdan hemen sonra yükselti hızla artar ve haritada yeşil yerine kahverengi tonları hakim olurdu. Örneğin, Karadeniz ve Akdeniz kıyılarının bazı bölümleri bu duruma örnektir ve buralar yeşil değil, kahverengi tonlardadır. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Ortalama yükseltinin az olduğu: Yeşil renk, fiziki haritalarda alçak yerleri, yani ortalama yükseltinin az olduğu bölgeleri temsil eder. Kıyı bölgelerinde yeşil renk yoğunsa, bu o bölgenin deniz seviyesine yakın, alçak ve genellikle düz veya hafif engebeli arazilerden oluştuğu anlamına gelir. Ege kıyıları ve Marmara kıyılarının bazı bölümleri bu duruma iyi bir örnektir. Bu nedenle B seçeneği doğrudur.
- C) Volkanik arazilerin yaygın olduğu: Volkanik araziler, jeolojik bir özelliktir ve fiziki haritalardaki renkler doğrudan volkanik yapıyı değil, yükseltiyi gösterir. Volkanik araziler hem alçak hem de yüksek olabilir. Dolayısıyla yeşil renk, volkanik arazilerin yaygın olduğunu doğrudan ifade etmez. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) Kurak iklim koşullarının görüldüğü: Fiziki haritalardaki renkler yükseltiyi gösterir, iklim koşullarını değil. Yeşil renkli bir bölge hem nemli hem de kurak iklim koşullarına sahip olabilir. Örneğin, Ege kıyıları yeşil renkte olmasına rağmen Akdeniz iklimi etkisi altındadır. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
- E) Yoğun orman yangınlarının yaşandığı: Orman yangınları, çevresel bir olaydır ve fiziki haritalardaki renklerle hiçbir ilgisi yoktur. Fiziki haritalar doğal yeryüzü şekillerinin yükseltisini gösterir. Bu nedenle E seçeneği yanlıştır.
Sonuç olarak, fiziki haritalarda yeşil renk tonlarının yoğun olarak görüldüğü kıyı bölgeleri, ortalama yükseltinin az olduğu yerlerdir.
Cevap B seçeneğidir.
