2026 TYT Tarih: Merkantilizm Nedir? Osmanlı'yı Nasıl Etkilemiştir? Test 1

Merkantilizm, Avrupa'da hangi yüzyıllarda etkili olmuş ve temel amacı nedir?

A) 15-16. yüzyıllar, dini reformları desteklemek
B) 16-18. yüzyıllar, ulusal zenginliği artırmak
C) 17-19. yüzyıllar, siyasi liberalleşmeyi sağlamak
D) 14-15. yüzyıllar, feodalizmi güçlendirmek
E) 18-20. yüzyıllar, sanayi devrimini yaygınlaştırmak

• Merkantilizm Nedir? Merkantilizm, 16. yüzyıldan 18. yüzyılın sonlarına kadar Avrupa'da etkili olmuş bir ekonomik düşünce ve politika sistemidir. Bu sistem, bir ülkenin gücünü ve refahını artırmanın yolunun, ulusal zenginliği (özellikle altın ve gümüş birikimini) maksimize etmek olduğuna inanır.
• Etkili Olduğu Yüzyıllar: Merkantilizm, özellikle Coğrafi Keşifler sonrası dönemde, Avrupa devletlerinin güçlenmeye ve ulusal kimliklerini oluşturmaya başladığı bir süreçte ortaya çıkmıştır. Bu dönem, 16. yüzyılın başlarından 18. yüzyılın sonlarına kadar uzanır. Bu zaman dilimi, ulus devletlerin yükselişi, sömürgeciliğin gelişimi ve uluslararası ticaretin artmasıyla karakterize edilir.
• Temel Amacı: Merkantilizmin temel amacı, bir ülkenin ulusal zenginliğini artırmaktır. Bu amaca ulaşmak için şu politikalar benimsenmiştir:
  • Dış ticaret fazlası vermek: Ülkeye giren mal miktarını azaltmak (ithalatı kısıtlamak) ve ülkeden çıkan mal miktarını artırmak (ihracatı teşvik etmek).
  • Değerli maden birikimi: Özellikle altın ve gümüş gibi değerli madenlerin ülke içinde tutulması ve biriktirilmesi.
  • Sömürgecilik: Hammadde kaynaklarına sahip olmak ve üretilen mallar için pazar yaratmak amacıyla sömürgeler edinmek.
  • Devlet kontrolü: Ekonominin devlet tarafından sıkı bir şekilde düzenlenmesi ve denetlenmesi.
  • Yerli üretimi desteklemek: Gümrük vergileri ve sübvansiyonlarla yerli sanayiyi korumak ve geliştirmek.
• Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) 15-16. yüzyıllar, dini reformları desteklemek: Merkantilizm 16. yüzyılda başlamış olsa da, temel amacı dini reformları desteklemek değil, ekonomik güç ve zenginlik biriktirmektir. Dini reformlar (Reformasyon) bu dönemde yaşansa da, Merkantilizmin doğrudan hedefi değildir.
  • B) 16-18. yüzyıllar, ulusal zenginliği artırmak: Bu seçenek, Merkantilizmin etkili olduğu zaman dilimini ve temel amacını doğru bir şekilde ifade etmektedir.
  • C) 17-19. yüzyıllar, siyasi liberalleşmeyi sağlamak: Merkantilizm 19. yüzyıla kadar etkisini sürdürmemiş, yerini Adam Smith'in savunduğu serbest piyasa ekonomisi gibi liberal düşüncelere bırakmıştır. Ayrıca Merkantilizm, devletin ekonomiye müdahalesini savunduğu için siyasi liberalleşme ile çelişir.
  • D) 14-15. yüzyıllar, feodalizmi güçlendirmek: Bu dönem Merkantilizm için çok erkendir. Merkantilizm, feodalizmin zayıfladığı ve ulus devletlerin yükseldiği bir dönemde ortaya çıkmıştır.
  • E) 18-20. yüzyıllar, sanayi devrimini yaygınlaştırmak: 20. yüzyıl Merkantilizm için çok geçtir. Sanayi Devrimi, Merkantilizmin son dönemlerinde başlamış ve Merkantilist politikaların yerini alacak yeni ekonomik teorilerin (serbest ticaret gibi) ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Merkantilizmin doğrudan amacı Sanayi Devrimi'ni yaygınlaştırmak değildir.

Cevap B seçeneğidir.