Aşağıdakilerden hangisi Mondros Ateşkes Antlaşması'nın sonuçlarından biri değildir?
A) Osmanlı ordularının terhis edilmesi
B) İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgale başlaması
C) Mustafa Kemal'in Samsun'a gönderilmesi
D) Haberleşme, ulaşım araçlarına el konulması
Sevgili öğrenciler, bu soruda Mondros Ateşkes Antlaşması'nın sonuçlarını ve bu antlaşmanın getirdiği koşulları iyi anlamamız gerekiyor. Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'ndan çekildiği ve İtilaf Devletleri'nin Osmanlı toprakları üzerindeki emellerini gerçekleştirmelerine zemin hazırlayan çok ağır şartlar içeren bir antlaşmadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Osmanlı ordularının terhis edilmesi: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 5. maddesi, Osmanlı ordularının terhis edilmesini öngörüyordu. Sadece sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlanması için küçük birliklere izin verilmişti. Bu madde, Osmanlı Devleti'nin savunma gücünü tamamen ortadan kaldırmayı amaçlıyordu. Dolayısıyla bu, Mondros'un doğrudan bir sonucudur.
- B) İtilaf Devletleri'nin Anadolu'yu işgale başlaması: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesi ("İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal hakkına sahip olacaktır.") işgallere yasal zemin hazırlamıştır. Antlaşmanın imzalanmasının hemen ardından İtilaf Devletleri, bu maddeyi bahane ederek Anadolu'nun çeşitli yerlerini işgal etmeye başlamışlardır. Bu da Mondros'un doğrudan bir sonucudur.
- D) Haberleşme, ulaşım araçlarına el konulması: Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 15, 16 ve 17. maddeleri, demiryolları, telgraf hatları, limanlar ve tüneller gibi stratejik ulaşım ve haberleşme araçlarının İtilaf Devletleri'nin kontrolüne geçmesini öngörüyordu. Bu, Osmanlı Devleti'nin iç kontrolünü ve direniş potansiyelini kırmayı hedefliyordu. Dolayısıyla bu da Mondros'un doğrudan bir sonucudur.
- C) Mustafa Kemal'in Samsun'a gönderilmesi: Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışı, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından (30 Ekim 1918) yaklaşık yedi ay sonra gerçekleşmiştir. Mustafa Kemal, Anadolu'daki karışıklıkları ve asayiş sorunlarını çözmek (görünürde) ve bölgedeki Türk direnişini engellemek amacıyla Osmanlı Hükümeti tarafından 9. Ordu Müfettişi olarak görevlendirilmiştir. Ancak bu olay, Mondros Antlaşması'nın doğrudan bir maddesi veya sonucu değil, antlaşmanın yarattığı işgal ve kaos ortamına karşı gelişen Milli Mücadele'nin başlangıcı niteliğindedir. Yani, Mondros'un getirdiği koşullar bu olayın zeminini hazırlamış olsa da, Samsun'a gönderilme kararı Mondros Antlaşması'nın kendisinin bir sonucu değildir.
Bu açıklamalar ışığında, A, B ve D seçenekleri Mondros Ateşkes Antlaşması'nın doğrudan sonuçları veya maddeleri iken, C seçeneği Mondros'tan sonraki bir gelişmedir.
Cevap C seçeneğidir.
