9. sınıf biyoloji 1. dönem 2. yazılı 3. senaryo test 2

Aşağıdakilerden hangisi canlıların ortak özelliklerinden olan 'uyarılara tepki'ye örnek olarak verilemez?

A) Bitkinin ışığa yönelmesi
B) İnsanın soğukta titremesi
C) Kedinin sese kulak kabartması
D) Bakterinin bölünerek çoğalması
E) Çiçeğin gündüz açılıp gece kapanması

Sevgili öğrenciler, bu soruda canlıların ortak özelliklerinden biri olan 'uyarılara tepki' kavramını anlamamız ve bu kavrama uymayan seçeneği bulmamız isteniyor. Haydi, adım adım inceleyelim:

• Canlıların Ortak Özelliği: Uyarılara Tepki Nedir?

  Canlılar, iç ve dış ortamlarından gelen değişiklikleri (uyarıları) algılar ve bu uyarılara karşı belirli davranışlar veya fizyolojik tepkiler gösterirler. Bu, canlıların çevreleriyle etkileşim kurmasını ve hayatta kalmasını sağlayan çok önemli bir özelliktir. Örneğin, sıcaklık değişimi, ışık, ses, kimyasal maddeler gibi pek çok uyarıya tepki verebiliriz.

• Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında değerlendirelim:
• A) Bitkinin ışığa yönelmesi:

  Bitkiler, yaşamları için gerekli olan ışığı algılar ve ışığın geldiği yöne doğru büyüyerek veya yapraklarını çevirerek tepki verirler. Bu duruma 'fototropizm' denir ve açıkça bir ışık uyarısına karşı gösterilen bir tepkidir.

• B) İnsanın soğukta titremesi:

  Vücut ısımız düştüğünde (soğuk bir uyarı), vücudumuz kasları kasıp gevşeterek (titreyerek) ısı üretmeye çalışır ve iç sıcaklığını dengelemeye çalışır. Bu da bir sıcaklık uyarısına karşı gösterilen bir tepkidir.

• C) Kedinin sese kulak kabartması:

  Kedi, çevreden gelen bir sesi (uyarı) algıladığında, kulaklarını sesin geldiği yöne çevirerek veya dikleştirerek sesi daha iyi duymaya çalışır. Bu da bir ses uyarısına karşı gösterilen bir tepkidir.

• D) Bakterinin bölünerek çoğalması:

  Bakterinin bölünerek çoğalması, canlıların ortak özelliklerinden biri olan 'üreme'ye bir örnektir. Üreme, canlının kendi türünden yeni bireyler oluşturmasıdır. Her ne kadar üreme hızı çevresel koşullardan (uyarılardan) etkilense de, bölünerek çoğalma eyleminin kendisi doğrudan bir 'uyarıya tepki' değil, bir yaşam döngüsü ve türün devamlılığı için temel bir süreçtir. Bu, bir uyarıya verilen anlık bir tepkiden ziyade, canlının varlığını sürdürme biçimidir.

• E) Çiçeğin gündüz açılıp gece kapanması:

  Çiçekler, gün ışığına (uyarı) tepki olarak açılır ve karanlıkta (uyarı) kapanır. Bu, bitkilerin günlük ışık döngüsüne göre gösterdiği bir 'uyarıya tepki' örneğidir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, A, B, C ve E seçenekleri doğrudan bir uyarının algılanması ve buna karşı bir tepki gösterilmesi durumunu ifade ederken, D seçeneği canlıların 'üreme' özelliğini tanımlamaktadır ve doğrudan 'uyarılara tepki' kavramına örnek olarak verilemez.

Cevap D seçeneğidir.