I. Dünya Savaşı sonrasında Batılı devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki emelleri nelerdi?
A) Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü korumak
B) Osmanlı Devleti'ni ekonomik olarak desteklemek
C) Osmanlı Devleti'ni kendi çıkarları doğrultusunda parçalamak
D) Osmanlı Devleti'nde demokratikleşmeyi sağlamak
E) Osmanlı Devleti'nin askeri gücünü artırmak
I. Dünya Savaşı sonrasında Batılı devletlerin Osmanlı Devleti üzerindeki emellerini anlamak için savaşın sonuçlarını ve dönemin uluslararası siyasetini göz önünde bulundurmalıyız. Osmanlı Devleti, savaşın kaybeden tarafında yer almış ve büyük bir yıkım yaşamıştı. Bu durum, galip devletler için yeni fırsatlar doğurmuştur.
- A) Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünü korumak: Bu seçenek, dönemin gerçekleriyle çelişmektedir. Batılı devletler, özellikle İngiltere ve Fransa, savaş öncesinde ve sırasında Osmanlı topraklarını kendi aralarında paylaşmaya yönelik gizli anlaşmalar (örneğin Sykes-Picot Anlaşması) yapmışlardı. Savaş sonrası imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ve Sevr Antlaşması taslağı, Osmanlı'nın toprak bütünlüğünü korumak yerine, onu parçalamayı hedefliyordu.
- B) Osmanlı Devleti'ni ekonomik olarak desteklemek: Batılı devletlerin amacı, Osmanlı'yı ekonomik olarak desteklemek değil, tam tersine, onun zengin kaynaklarını (petrol, madenler, tarım arazileri) kendi çıkarları doğrultusunda sömürmek ve kontrol altına almaktı. Osmanlı'nın borçları ve kapitülasyonlar zaten bu ekonomik bağımlılığın bir göstergesiydi.
- C) Osmanlı Devleti'ni kendi çıkarları doğrultusunda parçalamak: Bu seçenek, dönemin en belirgin gerçeğidir ve doğru cevaptır. Batılı devletler, Osmanlı'nın stratejik konumunu, Ortadoğu'daki petrol kaynaklarını ve diğer doğal zenginliklerini ele geçirmek istiyorlardı. Bu amaçla, Osmanlı topraklarını etki alanlarına ayırmayı, manda yönetimleri kurmayı ve azınlıkları kullanarak bağımsız devletçikler oluşturmayı planladılar. Sevr Antlaşması, bu parçalama emelinin somut bir göstergesiydi.
- D) Osmanlı Devleti'nde demokratikleşmeyi sağlamak: Batılı devletlerin temel motivasyonu, Osmanlı'da demokratikleşmeyi sağlamak değil, kendi emperyalist çıkarlarını gerçekleştirmekti. Demokrasi söylemleri, genellikle işgal ve sömürgecilik faaliyetlerini meşrulaştırmak için kullanılan bir araçtı.
- E) Osmanlı Devleti'nin askeri gücünü artırmak: Bu seçenek de tamamen yanlıştır. Batılı devletler, Osmanlı'nın askeri gücünü artırmak yerine, onu zayıflatmayı ve direniş potansiyelini ortadan kaldırmayı hedefliyorlardı. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın ağır şartları (ordunun terhisi, silahların teslimi vb.) bunun açık kanıtıdır.
Cevap C seçeneğidir.
