Sevgili öğrenciler, bu soruda Büyük Millet Meclisi'nin açılışıyla Türk siyasi hayatına egemen olan temel ilkeyi bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- Büyük Millet Meclisi'nin Kuruluşu: Büyük Millet Meclisi (BMM), Kurtuluş Savaşı döneminde, İstanbul Hükümeti'nin işgal altında olması ve ülkenin bağımsızlığını sağlayamaması üzerine Anadolu'da, halkın temsilcileri tarafından kurulmuştur. Bu meclis, gücünü doğrudan milletten almıştır.
- A) Saltanat: Saltanat, babadan oğula geçen tek kişilik yönetim biçimidir. BMM'nin açılışı, saltanatın mutlak gücüne karşı bir duruş sergilemiştir. Hatta BMM, 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırarak bu ilkenin Türk siyasi hayatından çıkarılmasında önemli bir rol oynamıştır. Dolayısıyla, BMM'nin açılışıyla saltanatın egemen olması söz konusu değildir.
- B) Halifelik: Halifelik, İslam dünyasının dini liderliği makamıdır. BMM açıldığında halifelik makamı Osmanlı Devleti bünyesinde devam etmekteydi. Ancak BMM'nin temel amacı dini bir liderlik kurmak değil, milli iradeye dayalı bir yönetim oluşturmaktı. Halifelik de daha sonra 3 Mart 1924'te BMM tarafından kaldırılmıştır. Bu nedenle halifelik, BMM'nin açılışıyla egemen olan ilke değildir.
- C) Ulusal Egemenlik: Ulusal egemenlik, devletin ve yönetimin gücünün doğrudan millete ait olması, yönetme yetkisinin halkın iradesinden kaynaklanması demektir. Büyük Millet Meclisi, milletin temsilcilerinden oluşmuş ve tüm kararlarını millet adına almıştır. "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ilkesi, BMM'nin temel felsefesi ve kuruluş amacıdır. Bu ilke, BMM'nin açılışıyla birlikte Türk siyasi hayatının en temel ve belirleyici ilkesi haline gelmiştir.
- D) Ümmetçilik: Ümmetçilik (Panislamizm), tüm Müslümanları tek bir çatı altında toplama fikridir. Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde etkili olmuş bir ideolojidir. Ancak BMM, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme ve ulusal sınırlar içinde bağımsız bir devlet kurma amacını taşımıştır. Bu nedenle ümmetçilik, BMM'nin açılışıyla egemen olan ilke değildir.
- E) Turancılık: Turancılık (Pantürkizm), tüm Türkleri tek bir devlet çatısı altında birleştirme fikridir. Bu da Osmanlı'nın son dönemlerinde ortaya çıkan bir ideolojidir. BMM'nin öncelikli hedefi, Anadolu'daki Türk milletinin bağımsızlığını sağlamak ve ulusal bir devlet kurmaktı. Geniş coğrafyalardaki Türkleri birleştirme fikri, BMM'nin kuruluşundaki temel ve egemen ilke olmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Büyük Millet Meclisi'nin kuruluş felsefesi ve çalışma prensibi doğrudan milletin iradesine dayanmaktadır. Bu da "Ulusal Egemenlik" ilkesinin ta kendisidir.
Cevap C seçeneğidir.
