Büyük Millet Meclisi'nin açılış sürecinde yaşanan gelişmelerden hangisi, meclisin otoritesini güçlendirmeye yönelik bir adım olarak değerlendirilemez?
A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması
B) İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması
C) Düzenli ordunun kurulması
D) İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapılması
E) Temsil Heyeti'nin görevinin sona ermesi
Büyük Millet Meclisi (BMM), Türk Kurtuluş Savaşı döneminde ulusal bağımsızlığı sağlamak ve yeni bir devlet kurmak amacıyla açılmıştır. Bu süreçte, meclisin otoritesini sağlamlaştırmak ve ülkenin yönetimini ele almak için birçok önemli adım atılmıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun çıkarılması: Bu kanun, Büyük Millet Meclisi'ne karşı çıkan, isyan eden veya vatana ihanet eden kişileri cezalandırmak amacıyla çıkarılmıştır. Meclisin aldığı kararlara uyulmasını sağlamak, iç düzeni korumak ve otoritesini tesis etmek için hayati bir adımdır. Dolayısıyla, meclisin otoritesini güçlendirmiştir.
- B) İstiklal Mahkemeleri'nin kurulması: Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun uygulanması için kurulan özel mahkemelerdir. Bu mahkemeler, hızlı ve etkili kararlar alarak isyanları bastırmış, disiplini sağlamış ve meclisin yargı gücünü temsil etmiştir. Bu da meclisin otoritesini güçlendiren bir adımdır.
- C) Düzenli ordunun kurulması: Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcında Kuvâ-yi Milliye adı verilen düzensiz birlikler vardı. Ancak bu birlikler disiplinsiz olabiliyor ve merkezi otoriteye tam olarak bağlı kalamayabiliyordu. Düzenli ordunun kurulması, askeri gücün tek bir merkezden, yani Büyük Millet Meclisi'nden yönetilmesini sağlamış, savaşın daha etkin yürütülmesine olanak tanımış ve meclisin askeri otoritesini pekiştirmiştir.
- D) İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapılması: Büyük Millet Meclisi, İstanbul Hükümeti'nin işgal güçlerinin etkisi altında olduğunu ve ulusal çıkarları temsil etmediğini düşünüyordu. Meclisin açılış amacı, İstanbul Hükümeti'ne alternatif, ulusal egemenliğe dayalı yeni bir yönetim kurmaktı. İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapmak, meclisin bağımsızlık ve egemenlik iddialarını zayıflatır, iki başlı bir yönetim oluşturur ve meclisin otoritesini değil, aksine zayıflatırdı. Meclis, İstanbul Hükümeti'nin varlığını tanımamış ve onunla mücadele etmiştir.
- E) Temsil Heyeti'nin görevinin sona ermesi: Temsil Heyeti, Sivas Kongresi'nde kurulan ve Büyük Millet Meclisi açılana kadar milli mücadelenin yürütme organı olarak görev yapan geçici bir oluşumdu. Büyük Millet Meclisi açıldığında, ulusun gerçek temsilcisi ve en yüksek otorite haline gelmiştir. Temsil Heyeti'nin görevinin sona ermesi, tüm yetkinin ve sorumluluğun BMM'de toplanmasını sağlamış, böylece meclisin otoritesini tek elde toplamış ve güçlendirmiştir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, İstanbul Hükümeti ile işbirliği yapmak, Büyük Millet Meclisi'nin kuruluş felsefesine aykırı olup, meclisin otoritesini güçlendirmeye yönelik bir adım olarak değerlendirilemez.
Cevap D seçeneğidir.
