Doğu ve Güney Cephelerindeki mücadelelerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Saltanatı korumak
B) Halifeliği güçlendirmek
C) Ülke topraklarını işgalden kurtarmak
D) İtilaf Devletleri ile uzlaşmak
E) Azınlık haklarını genişletmek
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Kurtuluş Savaşı dönemindeki cephe mücadelelerinin temel amacını anlamamızı istiyor. Doğu ve Güney Cepheleri, bu mücadelenin önemli parçalarıydı. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyelim ve doğru cevaba ulaşalım:
- Tarihsel Bağlamı Anlayalım: Birinci Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti'nin toprakları, Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmeye başlanmıştı. Anadolu'nun dört bir yanında işgaller yaşanıyordu.
- Doğu ve Güney Cepheleri:
- Doğu Cephesi: Bu cephede Kazım Karabekir komutasındaki Türk ordusu, Ermeni güçleriyle mücadele etti. Ermeniler, Doğu Anadolu'da bağımsız bir devlet kurma ve bölgeyi işgal etme amacı güdüyordu.
- Güney Cephesi: Bu cephede ise Kuva-yi Milliye birlikleri (halk direniş güçleri), Fransız ve onların desteklediği Ermeni birliklerine karşı mücadele etti (Maraş, Antep, Urfa gibi şehirlerde). Fransızlar ve Ermeniler, bölgeyi işgal ederek kendi çıkarlarını gerçekleştirmek istiyorlardı.
- Ortak Amaç Ne Olabilir? Her iki cephede de düşman güçler, Anadolu topraklarının belirli bölgelerini ele geçirme ve buralarda kendi hakimiyetlerini kurma peşindeydi. Türk halkı ve ordusu ise bu işgallere karşı direniyordu.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Saltanatı korumak: Kurtuluş Savaşı, İstanbul Hükümeti'nin (saltanatın) işgallere karşı pasif kalması ve hatta zaman zaman işgalcilerle iş birliği yapması nedeniyle başlamıştır. Dolayısıyla, saltanatı korumak değil, ulusal egemenliği sağlamak temel amaçtı. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Halifeliği güçlendirmek: Halifelik de saltanat gibi işgalcilerin etkisi altındaydı ve milli mücadelenin amacı halifeliği güçlendirmek değil, ulusal bağımsızlığı ve egemenliği sağlamaktı. Halifelik daha sonra kaldırılmıştır. Bu seçenek yanlıştır.
- C) Ülke topraklarını işgalden kurtarmak: Hem Doğu'da Ermenilerin hem de Güney'de Fransız ve Ermeni güçlerinin amacı Anadolu topraklarını işgal etmekti. Bu cephelerdeki mücadelelerin temel ve ortak amacı da, işgal edilen bu toprakları düşmanlardan temizleyerek vatanın bütünlüğünü ve bağımsızlığını sağlamaktı. Bu seçenek doğrudur.
- D) İtilaf Devletleri ile uzlaşmak: Mücadelelerin başlangıç amacı uzlaşmak değil, işgallere son vermekti. Uzlaşma, ancak askeri başarılar elde edildikten ve milli irade güçlendikten sonra, bağımsızlık temelinde mümkün olabilirdi. İlk aşamada direniş ve kurtuluş esastı. Bu seçenek yanlıştır.
- E) Azınlık haklarını genişletmek: Milli Mücadele, azınlık haklarını genişletme değil, tam tersine ülkenin bağımsızlığını ve toprak bütünlüğünü koruma amacı taşıyordu. Azınlıkların bazıları işgalcilerle iş birliği yaparak kendi devletlerini kurma peşindeydi, bu da milli mücadele ruhuna aykırıydı. Bu seçenek yanlıştır.
Görüldüğü gibi, Doğu ve Güney Cephelerindeki mücadelelerin ortak ve en temel amacı, vatan topraklarını düşman işgalinden kurtarmaktı. Bu, Kurtuluş Savaşı'nın genel ruhunu ve amacını yansıtır.
Cevap C seçeneğidir.
