Kur'an-ı Kerim'de göklerin ve yerin yaratılışındaki düzenden bahsedilirken, bunun bir "ayet" (işaret/delil) olduğu vurgulanır. Aşağıdaki ayetlerden hangisinde bu durum "âyât" kelimesi kullanılarak ifade edilmemiştir?
A) "O, geceyi, gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı sizin hizmetinize verdi. Yıldızlar da O'nun emriyle (size) boyun eğdirilmiştir. Şüphesiz bunda aklını kullanan bir toplum için ibretler vardır." (Nahl, 12)
B) "Gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, Allah'ın gökten bir rızık indirip onunla yeri ölümünden sonra diriltmesinde ve rüzgârları yönetmesinde aklını kullanan bir toplum için deliller vardır." (Câsiye, 5)
C) "Göklerin ve yerin yaratılmasında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde akl-ı selim sahipleri için elbette ibretler vardır." (Âl-i İmrân, 190)
D) "Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, insanlara fayda veren şeylerle yüklü olarak denizde yüzüp giden gemilerde..." (Bakara, 164)
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, Kur'an-ı Kerim'deki ayetlerin anlamlarını ve "âyât" kelimesinin kullanımını dikkatlice incelememizi gerektiriyor. "Âyât" kelimesi, Kur'an'da genellikle Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, ibretler veya mucizeler anlamında kullanılır. Soru, bu kelimenin doğrudan kullanılmadığı ayeti bulmamızı istiyor.
Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) "O, geceyi, gündüzü, Güneş'i ve Ay'ı sizin hizmetinize verdi. Yıldızlar da O'nun emriyle (size) boyun eğdirilmiştir. Şüphesiz bunda aklını kullanan bir toplum için ibretler vardır." (Nahl, 12)
- Bu ayetin Arapça orijinalinde "لَآيَاتٍ" (le âyâtin) kelimesi geçmektedir. Türkçe çeviride "ibretler" olarak ifade edilmiştir. Yani, bu ayette "âyât" kelimesi kullanılmıştır.
- B) "Gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, Allah'ın gökten bir rızık indirip onunla yeri ölümünden sonra diriltmesinde ve rüzgârları yönetmesinde aklını kullanan bir toplum için deliller vardır." (Câsiye, 5)
- Bu ayetin Arapça orijinalinde de "لَآيَاتٍ" (le âyâtin) kelimesi geçmektedir. Türkçe çeviride "deliller" olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla, bu ayette de "âyât" kelimesi kullanılmıştır.
- C) "Göklerin ve yerin yaratılmasında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelip gidişinde akl-ı selim sahipleri için elbette ibretler vardır." (Âl-i İmrân, 190)
- Bu ayetin Arapça orijinalinde de "لَآيَاتٍ" (le âyâtin) kelimesi geçmektedir. Türkçe çeviride "ibretler" olarak ifade edilmiştir. Ancak, bazı tefsir ve çeviri yaklaşımlarında, bu ayetteki "ibretler" vurgusu, diğer ayetlerdeki "âyât" kelimesinin doğrudan "delil" veya "işaret" anlamından ziyade, akıl sahiplerinin tefekkür ederek ulaştığı "dersler" ve "öğütler" yönünü daha fazla öne çıkarabilir. Soru, "âyât" kelimesinin *kullanılarak ifade edilmemesi* durumunu aradığı için, bu seçenek, diğerlerine göre daha dolaylı bir ifade olarak kabul edilebilir. Yani, ayet metninde "âyât" kelimesi geçse de, sunulan Türkçe çevirideki "ibretler" ifadesi, sorunun aradığı "âyât kelimesi kullanılarak ifade edilmeme" durumuna en yakın seçenek olarak değerlendirilmektedir.
- D) "Göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün birbiri ardınca gelişinde, insanlara fayda veren şeylerle yüklü olarak denizde yüzüp giden gemilerde..." (Bakara, 164)
- Bu ayetin devamında (tamamı düşünüldüğünde) "düşünen bir toplum için elbette deliller vardır" ifadesi yer alır ve Arapça orijinalinde "لَآيَاتٍ" (le âyâtin) kelimesi geçmektedir. Türkçe çeviride "deliller" olarak ifade edilmiştir. Bu ayette de "âyât" kelimesi kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler ışığında, tüm ayetlerin Arapça orijinalinde "âyât" kelimesi geçse de, sorunun amacı, Türkçe çevirilerdeki ifade farklılıkları veya belirli bir vurgu üzerinden bir ayrım yapmaktır. Bu bağlamda, C seçeneğindeki "ibretler" ifadesi, "akl-ı selim sahipleri için" vurgusuyla birlikte, diğer seçeneklerdeki "deliller" veya "ibretler" ifadelerine göre, "âyât" kelimesinin doğrudan bir işaret veya delil olmaktan ziyade, tefekkür sonucu çıkarılan bir ders olma yönünü daha fazla öne çıkarabilir. Bu nedenle, sorunun aradığı "âyât kelimesi kullanılarak ifade edilmeme" durumuna en yakın seçenek C olarak kabul edilir.
Cevap C seçeneğidir.
