Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru yanıtlamak için Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hareketini ve bunun yerel saat ile Güneş'in doğuş zamanı üzerindeki etkilerini çok iyi anlamamız gerekiyor.
- Dünya'nın Dönüş Yönü ve Güneşin Doğuşu: Dünya, kendi ekseni etrafında sürekli olarak batıdan doğuya doğru döner. Bu dönüş hareketi nedeniyle, Güneş ışınları yeryüzüne ilk olarak doğudaki noktalara ulaşır. Bu da demektir ki, doğuda yer alan bir şehirde Güneş, batıdaki bir şehre göre her zaman daha erken doğar.
- Yerel Saat ve Boylam İlişkisi: Bir yerin yerel saati, o yerin Güneş'e göre konumuna göre belirlenir. Dünya 24 saatte 360 derecelik bir dönüş yaptığı için, her 1 derecelik boylam farkı 4 dakikalık bir yerel saat farkına neden olur. Doğuya doğru ilerledikçe yerel saat ileri olur (yani saat daha ileriyi gösterir), batıya doğru ilerledikçe ise yerel saat geri olur. Bu yüzden, doğudaki bir şehrin saati, batıdaki bir şehre göre daha ileridedir.
- Şehirlerin Coğrafi Konumlarının İncelenmesi: Şimdi seçeneklerde verilen şehirlerin Türkiye haritasındaki yaklaşık doğu-batı konumlarına (boylamlarına) bakalım:
- İzmir: Türkiye'nin en batıdaki büyük şehirlerinden biridir.
- İstanbul: İzmir'e göre daha doğuda yer alır.
- Antalya: İstanbul'a göre daha doğuda yer alır.
- Ankara: Antalya'ya göre daha doğuda, Türkiye'nin iç kesimlerinde yer alır.
- Erzurum: Verilen seçenekler arasında Türkiye'nin en doğusunda yer alan şehirdir. Yaklaşık 41° Doğu boylamında bulunur.
- Sonuç: Yukarıdaki açıklamalar ve şehirlerin coğrafi konumları göz önüne alındığında, Erzurum seçenekler arasında en doğuda yer alan şehirdir. Bu nedenle, Erzurum'da Güneş diğer şehirlere göre en erken doğar ve yerel saati de diğerlerine göre en ileridir.
Cevap D seçeneğidir.
