Yazım kuralları KPSS çıkmış sorular Test 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) Geçtiğimiz yaz tatilinde birçok denizaltı canlısını gözlemledik.
B) Bu proje için öncelikle bir ön çalışma yapmamız gerekiyor.
C) Yardımcı doçent unvanını almak için yıllarca emek verdi.
D) Hafta sonu arkadaşlarımla piknik yapmak için kuşadası'na gideceğiz.
E) Trafik kurallarına uymayan sürücülere ceza yazıldı.

Sevgili öğrenciler,

Bu soruda, birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili yapılan bir yanlışı bulmamız isteniyor. Türkçede birleşik kelimelerin bitişik mi, ayrı mı yazılacağı konusunda belirli kurallar bulunmaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Geçtiğimiz yaz tatilinde birçok denizaltı canlısını gözlemledik.

  "birçok" kelimesi, belirsizlik sıfatı olarak kullanılan ve anlamca kaynaşmış bir birleşik kelimedir, bu nedenle bitişik yazımı doğrudur.

  "denizaltı" kelimesi de yeni bir kavramı (denizin altı veya bir araç türü) karşıladığı için bitişik yazımı doğrudur.

  Bu cümlede yazım yanlışı bulunmamaktadır.

• B) Bu proje için öncelikle bir ön çalışma yapmamız gerekiyor.

  "ön çalışma" kelime grubu, "ön" sözcüğünün bir sıfat olarak kullanıldığı ve anlam kayması olmadığı durumlarda ayrı yazılır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre "ön çalışma" ayrı yazılır ve bu cümlede doğru yazılmıştır.

  Bu cümlede yazım yanlışı bulunmamaktadır.

• C) Yardımcı doçent unvanını almak için yıllarca emek verdi.

  "yardımcı doçent" gibi "yardımcı" kelimesiyle kurulan unvanlar veya görev bildiren kelime grupları ayrı yazılır. Bu cümlede doğru yazılmıştır.

  Bu cümlede yazım yanlışı bulunmamaktadır.

• D) Hafta sonu arkadaşlarımla piknik yapmak için kuşadası'na gideceğiz.

  "hafta sonu" kelime grubu, anlam kayması olmadığı için ayrı yazılır ve bu cümlede doğru yazılmıştır.

  Ancak, "kuşadası" kelimesi bir yer adıdır, yani özel isimdir. Özel isimler her zaman büyük harfle başlar. Ayrıca, özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Doğru yazımı "Kuşadası'na" şeklinde olmalıdır. Burada "kuşadası" küçük harfle başlatılarak bir yazım yanlışı yapılmıştır. "Kuşadası" aynı zamanda "kuş" ve "adası" kelimelerinin birleşmesiyle oluşmuş bir birleşik özel isimdir.

  Bu cümlede birleşik özel ismin yazımında (büyük harfle başlama kuralına uyulmadığı için) yanlışlık yapılmıştır.

• E) Trafik kurallarına uymayan sürücülere ceza yazıldı.

  Bu cümlede birleşik kelime yazımıyla ilgili herhangi bir sorun bulunmamaktadır. "Trafik kuralları" birleşik kelime değil, bir isim tamlamasıdır.

  Bu cümlede yazım yanlışı bulunmamaktadır.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, D seçeneğindeki "kuşadası" kelimesinin özel isim olmasına rağmen küçük harfle başlatılması nedeniyle bir yazım yanlışı yapıldığı açıkça görülmektedir.

Cevap D seçeneğidir.