Bir dilbilimci, şehirdeki tabelalardaki yazım hatalarını incelemektedir. Aşağıdaki tabelalardan hangisinde kesme işareti ve büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Atatürk Bulvarı No: 15'te yeni bir mağaza açıldı.
B) Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışının yıldönümü kutlandı.
C) Türk Hava Kurumu'na bağışta bulunarak destek olabilirsiniz.
D) Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne giriş sınavları başlıyor.
E) Çanakkale Boğazı'nın eşsiz güzelliği herkesi etkiler.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, Türkçe yazım kurallarının önemli bir parçası olan kesme işareti ve büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlığı bulmamız isteniyor. Özellikle kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı sıkça karıştırılan bir konudur. Şimdi gelin, her bir seçeneği adım adım inceleyelim ve doğru kuralı uygulayarak yanlışlığı tespit edelim.
- Temel Kural: Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre, kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Ancak özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır.
Şimdi seçenekleri bu kural ışığında değerlendirelim:
- A) Atatürk Bulvarı No: 15'te yeni bir mağaza açıldı.
- "Atatürk Bulvarı" bir yer adı (cadde adı) olduğu için her kelimesi büyük harfle başlamış, bu doğru.
- "15'te" ifadesinde sayıya gelen ek kesme işaretiyle ayrılmış, bu da doğru bir kullanımdır.
- Bu seçenekte herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
- B) Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışının yıldönümü kutlandı.
- "Türkiye Büyük Millet Meclisi" bir kurum adıdır. Kurum adlarının her kelimesi büyük harfle başlar, bu doğru.
- Ancak, temel kuralımıza göre kurum adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle "Meclisi'nin" yerine "Meclisinin" şeklinde yazılması gerekirdi. Bu seçenekte de kesme işareti kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır.
- C) Türk Hava Kurumu'na bağışta bulunarak destek olabilirsiniz.
- "Türk Hava Kurumu" bir kurum adıdır. Kurum adlarının her kelimesi büyük harfle başlar, bu doğru.
- Fakat, temel kuralımıza göre kurum adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu durumda "Kurumu'na" yerine "Kurumuna" şeklinde yazılması gerekirdi.
- Bu seçenekte kesme işareti kullanımıyla ilgili açık bir yanlışlık yapılmıştır.
- D) Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne giriş sınavları başlıyor.
- "Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi" de bir kurum adıdır (üniversite ve fakülte adı). Her kelimesi büyük harfle başlamış, bu doğru.
- Yine temel kural gereği, kurum adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla "Fakültesi'ne" yerine "Fakültesine" şeklinde yazılması gerekirdi. Bu seçenekte de kesme işareti kullanımıyla ilgili bir yanlışlık bulunmaktadır.
- E) Çanakkale Boğazı'nın eşsiz güzelliği herkesi etkiler.
- "Çanakkale Boğazı" özel bir yer adıdır (coğrafi terim). Her kelimesi büyük harfle başlamış, bu doğru.
- Özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. "Boğazı'nın" ifadesindeki kesme işareti kullanımı doğrudur.
- Bu seçenekte herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, B, C ve D seçeneklerinde aynı türden bir yanlışlık (kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılması) yapıldığı görülmektedir. Ancak sorunun bizden beklediği tek bir yanlışlık olduğundan ve genellikle bu tür sorularda en belirgin veya yaygın örnek hedeflendiğinden, C seçeneği bu kuralın ihlal edildiği bir örnektir.
Cevap C seçeneğidir.
