Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle doğru orantı kavramını ve bu kavramın günlük hayattaki bir örneğini inceleyeceğiz. Bir aracın aldığı yol ile geçen süre arasındaki ilişkiyi anlamak için adım adım ilerleyelim.
Soruda bize bir aracın sabit hızla $3$ saatte $240$ km yol aldığı bilgisi verilmiş. Bizden istenen, aracın aldığı yol ile geçen süre arasındaki doğru orantı sabitini ($k$) belirlemek ve bu sabitin ne anlama geldiğini açıklamaktır.
İki çokluktan biri artarken diğeri de aynı oranda artıyorsa veya biri azalırken diğeri de aynı oranda azalıyorsa, bu çokluklar arasında doğru orantı vardır. Yol ve süre genellikle doğru orantılıdır; yani daha uzun süre hareket ederseniz, daha fazla yol alırsınız (sabit hızla).
Doğru orantılı iki çokluk ($Y$ ve $S$) arasındaki ilişkiyi genellikle $Y = k \cdot S$ şeklinde ifade ederiz. Burada $k$ doğru orantı sabitidir.
Soruda bize verilen değerleri formülümüze yerleştirelim:
Formülümüz $Y = k \cdot S$ olduğuna göre, değerleri yerine yazarsak:
$240 = k \cdot 3$
Şimdi $k$ değerini bulmak için denklemi çözelim. $k$'yi yalnız bırakmak için denklemin her iki tarafını $3$'e böleriz:
$k = \frac{240}{3}$
$k = 80$
Böylece doğru orantı sabitini $80$ olarak bulmuş olduk.
Fizikte, alınan yolun geçen süreye oranı bize aracın hızını verir. Yani, Hız = $\frac{\text{Yol}}{\text{Süre}}$.
Bizim bulduğumuz orantı sabiti $k = \frac{Y}{S}$ olduğu için, bu $k$ değeri aslında aracın hızını temsil eder.
$k = 80$ değeri, aracın her $1$ saatte $80$ kilometre yol aldığını gösterir. Bu da aracın saatteki hızıdır.
Bu adımları takip ederek doğru cevabın A seçeneği olduğunu kolayca bulabiliriz.
Cevap A seçeneğidir.