Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte Türk milleti, kendi geleceğini belirleme hakkını kazanmış ve ulusal egemenlik ilkesi devlet yönetiminin temelini oluşturmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet’in Türk milletine sağladığı kazanımlardan biri değildir?
A) Halkın yöneticilerini seçme ve yönetime katılma hakkını elde etmesi
B) Ulusal bağımsızlığın ve Misak-ı Millî sınırlarının tam olarak sağlanması
C) Eğitim, sağlık, ekonomi gibi alanlarda çağdaşlaşma ve gelişme imkânlarının doğması
D) Monarşik yönetim anlayışının tekrar güçlenmesi
Sevgili öğrenciler, bu soruda Cumhuriyet'in Türk milletine kazandırdığı değerleri ve değişimleri anlamamız isteniyor. Cumhuriyet, Türk milletinin kendi kaderini tayin etme ve egemenliği millete verme ilkesine dayanır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Halkın yöneticilerini seçme ve yönetime katılma hakkını elde etmesi: Cumhuriyet'in en temel kazanımlarından biridir. Monarşi döneminde halkın yöneticileri seçme hakkı yoktu. Cumhuriyet ile birlikte ulusal egemenlik ilkesi benimsenmiş, halk seçimler aracılığıyla kendi temsilcilerini belirleyerek yönetime doğrudan katılma hakkını kazanmıştır. Bu, demokrasinin bir gereğidir ve kesinlikle bir kazanımdır.
- B) Ulusal bağımsızlığın ve Misak-ı Millî sınırlarının tam olarak sağlanması: Cumhuriyet'in ilanı, Türk Kurtuluş Savaşı'nın bir sonucudur ve bu savaşın temel amacı ulusal bağımsızlığı sağlamaktı. Cumhuriyet, bu bağımsızlığı ve Misak-ı Millî ile belirlenen vatan topraklarının bütünlüğünü güvence altına alan bir yönetim biçimi olarak kurulmuştur. Bu da Türk milleti için hayati bir kazanımdır.
- C) Eğitim, sağlık, ekonomi gibi alanlarda çağdaşlaşma ve gelişme imkânlarının doğması: Cumhuriyet, eski ve yıpranmış düzenin yerine modern, çağdaş bir devlet kurma hedefiyle yola çıkmıştır. Bu hedef doğrultusunda eğitimden sağlığa, ekonomiden sosyal hayata kadar birçok alanda köklü reformlar yapılmış, ülkenin gelişmesi ve çağdaş medeniyetler seviyesine ulaşması için büyük adımlar atılmıştır. Bu da önemli bir kazanımdır.
- D) Monarşik yönetim anlayışının tekrar güçlenmesi: Cumhuriyet, monarşinin (tek kişinin, yani padişahın veya kralın egemenliğine dayalı yönetim) yerine ulusal egemenliği, yani milletin egemenliğini getiren bir yönetim biçimidir. Monarşi, Cumhuriyet'in ilanı ile birlikte tamamen ortadan kaldırılmıştır. Dolayısıyla, Cumhuriyet'in monarşik yönetim anlayışını tekrar güçlendirmesi değil, tam tersine onu sona erdirmesi söz konusudur. Bu nedenle, monarşinin güçlenmesi Cumhuriyet'in bir kazanımı olamaz, aksine Cumhuriyet'in ortadan kaldırdığı bir durumdur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Cumhuriyet'in Türk milletine sağladığı kazanımlardan biri olmayan seçenek D'dir.
Cevap D seçeneğidir.
