Akarsu ekosisteminde oksijen miktarı aşağıdaki faktörlerden hangisine bağlı olarak artış göstermez?
A Su sıcaklığının düşmesi
B) Akış hızının artması
C) Su bitkilerinin fotosentez yapması
D) Organik atık miktarının artması
Akarsu ekosistemlerinde oksijen miktarı, suda yaşayan canlıların yaşaması için hayati öneme sahiptir. Bu oksijenin miktarı çeşitli çevresel faktörlerden etkilenir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek, hangisinin oksijen miktarını artırmadığını bulalım:
- A) Su sıcaklığının düşmesi: Su sıcaklığı düştüğünde, gazların (oksijen dahil) sudaki çözünürlüğü artar. Yani soğuk su, daha fazla oksijen tutabilir. Ayrıca, düşük sıcaklıklar sudaki canlıların metabolizma hızını yavaşlatarak oksijen tüketimini azaltır. Bu durum, akarsudaki oksijen miktarının artmasına neden olur.
- B) Akış hızının artması: Akarsuyun akış hızı arttığında, su yüzeyinde daha fazla türbülans ve çalkalanma meydana gelir. Bu durum, su ile atmosfer arasındaki gaz alışverişini hızlandırır ve atmosferden suya daha fazla oksijenin karışmasını sağlar. Dolayısıyla, akış hızının artması oksijen miktarını artırır.
- C) Su bitkilerinin fotosentez yapması: Akarsu ekosisteminde bulunan su bitkileri (algler, su yosunları vb.) güneş ışığı varlığında fotosentez yaparak karbondioksiti kullanır ve suya oksijen verirler. Bu süreç, suyun oksijen bakımından zenginleşmesini sağlar. Bu nedenle, fotosentez oksijen miktarını artırır.
- D) Organik atık miktarının artması: Akarsuya karışan organik atıklar (evsel atıklar, tarımsal atıklar vb.), suda yaşayan ayrıştırıcı bakteriler ve mikroorganizmalar tarafından parçalanır. Bu ayrıştırma süreci, aerobik solunum gerektirdiğinden, sudaki çözünmüş oksijeni yoğun bir şekilde tüketir. Organik atık miktarı ne kadar artarsa, ayrıştırıcıların oksijen tüketimi de o kadar artar ve bu durum sudaki oksijen miktarının azalmasına yol açar. Yani, organik atık miktarının artması oksijen miktarını artırmaz, aksine azaltır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, organik atık miktarının artması akarsu ekosistemindeki oksijen miktarının artış göstermesine neden olmaz, aksine azalmasına neden olur.
Cevap D seçeneğidir.
