11. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 3. Senaryo Test 1

Aşağıdaki olaylardan hangisi pasif bağışıklık ile açıklanır?

A) Kızamık geçiren bir kişinin hayatı boyunca kızamığa karşı bağışık olması.

B) Grip aşısı olan bir bireyin gribe karşı korunması.

C) Annenin plasenta yoluyla bebeğine antikor geçirmesi.

D) Tetanoz aşısı olan bir kişinin tetanoza karşı direnç kazanması.

E) Bir hastalığı atlatan kişinin vücudunda hafıza hücrelerinin oluşması.

Bağışıklık sistemi, vücudumuzu hastalıklara neden olan mikroorganizmalara karşı koruyan karmaşık bir yapıdır. Bağışıklık, genel olarak iki ana kategoriye ayrılır: aktif bağışıklık ve pasif bağışıklık.

• Aktif Bağışıklık: Vücudun, bir antijenle (mikrop veya aşı) karşılaştığında kendi antikorlarını ve bağışıklık hücrelerini (hafıza hücreleri dahil) üreterek kazandığı bağışıklıktır. Bu tür bağışıklık genellikle uzun süreli ve kalıcıdır.
• Pasif Bağışıklık: Vücudun, dışarıdan hazır antikorları alarak kazandığı bağışıklıktır. Bu antikorlar vücut tarafından üretilmediği için pasif bağışıklık kısa süreli etkilidir ve hafıza hücreleri oluşturmaz.

Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:

• A) Kızamık geçiren bir kişinin hayatı boyunca kızamığa karşı bağışık olması.

  Bu durum, kişinin hastalığı geçirmesiyle vücudunun kızamık virüsüne karşı kendi antikorlarını ve hafıza hücrelerini üretmesidir. Bu, vücudun kendi bağışıklık tepkisini oluşturduğu için doğal aktif bağışıklık örneğidir.

• B) Grip aşısı olan bir bireyin gribe karşı korunması.

  Aşı, vücudun zayıflatılmış veya ölü virüs parçacıklarıyla karşılaşmasını sağlayarak kendi antikorlarını ve hafıza hücrelerini üretmesini tetikler. Bu, vücudun kendi bağışıklık tepkisini oluşturduğu için yapay aktif bağışıklık örneğidir.

• C) Annenin plasenta yoluyla bebeğine antikor geçirmesi.

  Bu olayda bebek, anneden hazır antikorları alır ve kendi bağışıklık sistemi antikor üretmez. Bu, bebeği doğumdan sonraki ilk aylarda hastalıklara karşı koruyan doğal pasif bağışıklık örneğidir. Bu antikorlar zamanla kaybolur ve bebek kendi bağışıklık tepkisini oluşturmaz.

• D) Tetanoz aşısı olan bir kişinin tetanoza karşı direnç kazanması.

  Grip aşısında olduğu gibi, tetanoz aşısı da vücudun tetanoz toksinine karşı kendi antikorlarını ve hafıza hücrelerini üretmesini sağlar. Bu, vücudun kendi bağışıklık tepkisini oluşturduğu için yapay aktif bağışıklık örneğidir.

• E) Bir hastalığı atlatan kişinin vücudunda hafıza hücrelerinin oluşması.

  Hafıza hücrelerinin oluşumu, vücudun bir antijenle karşılaştığını "hatırlaması" ve gelecekte daha hızlı ve güçlü bir yanıt vermesi anlamına gelir. Bu, aktif bağışıklığın temel bir özelliğidir ve pasif bağışıklıkta görülmez çünkü pasif bağışıklıkta vücut kendi antikorunu üretmez.

Yukarıdaki açıklamalara göre, anneden bebeğe antikor geçişi, vücudun dışarıdan hazır antikor alarak bağışıklık kazanması durumu olduğu için pasif bağışıklık ile açıklanır.

Cevap C seçeneğidir.