🎓 6. Sınıf Türkistan'da Kurulan İlk Türk Devletleri (Asya Hun, Göktürk, Uygur) Test 1 - Ders Notu
Bu ders notu, Türkistan coğrafyasında kurulan ilk Türk devletleri olan Asya Hun Devleti, Göktürk Devleti ve Uygur Devleti'nin temel özelliklerini ve birbirleriyle olan ilişkilerini kapsamaktadır.
📌 Asya Hun Devleti 🐺
Asya Hun Devleti, Türk tarihinde bilinen ilk teşkilatlı Türk devletidir. Orta Asya'da kurulmuştur.
- Kurucusu Teoman'dır.
- En parlak dönemi Mete Han zamanında yaşanmıştır. Mete Han, orduyu onlu sisteme göre düzenlemiştir.
- Çin ile mücadele etmişlerdir.
- Hunlar, zamanla zayıflayarak Kuzey ve Güney Hunları olarak ikiye ayrılmışlardır.
⚠️ Dikkat: Mete Han'ın orduyu onlu sisteme göre düzenlemesi, günümüzdeki askeri teşkilatlanmanın temelini oluşturmuştur.
📌 Göktürk Devleti 🚩
Göktürk Devleti, Asya Hun Devleti'nden sonra kurulan önemli bir Türk devletidir. Türk adını kullanan ilk devlettir.
- Kurucusu Bumin Kağan'dır.
- En parlak dönemi Mukan Kağan zamanında yaşanmıştır.
- İpek Yolu üzerinde hakimiyet kurmak için mücadele etmişlerdir.
- Göktürkler, kendilerine ait Göktürk alfabesini kullanmışlardır.
- Zayıflayarak Doğu ve Batı Göktürk olmak üzere ikiye ayrılmışlardır.
- Orhun Yazıtları, Göktürkler dönemine aittir. Bu yazıtlar, Türk tarihinin önemli kaynaklarındandır.
💡 İpucu: Göktürk alfabesi ve Orhun Yazıtları, Türk kültür ve tarihine ışık tutan önemli unsurlardır.
📌 Uygur Devleti 🏘️
Uygur Devleti, Göktürk Devleti'nden sonra kurulan bir diğer önemli Türk devletidir. Yerleşik hayata geçen ilk Türk devletidir.
- Kurucusu Kutluk Bilge Kül Kağan'dır.
- Mani dinini benimsemişlerdir. Bu dinin etkisiyle savaşçılık özellikleri azalmıştır.
- Yerleşik hayata geçtikleri için tarım ve mimari alanında gelişmişlerdir.
- Kendilerine ait Uygur alfabesini kullanmışlardır.
- Kağıt ve matbaayı kullanmışlardır.
- Duvar resimleri (fresk) sanatında gelişmişlerdir.
⚠️ Dikkat: Uygurların yerleşik hayata geçmesi, Türk kültüründe önemli değişikliklere yol açmıştır.
