9. sınıf tarih 2. dönem 1. yazılı 4. senaryo meb Test 1

Eski Çağ'da Mezopotamya'da zigguratlar hem tapınak hem de rasathane olarak kullanılırken, Mısır'da piramitler firavunların mezarları ve öteki dünya inancının simgeleri olmuştur. Yunanistan'da ise tapınaklar, tanrılara adanmış estetik ve mimari harikalar olarak inşa edilmiştir.

Bu farklılıklar, Eski Çağ toplumlarında inançlar ile bilim ve sanat anlayışları arasındaki ilişki hakkında neyi göstermektedir?

A) Bilim ve sanat, sadece tek bir inanç sistemi altında gelişmiştir.

B) Farklı medeniyetlerin inançları, bilim ve sanata farklı yönlerde etki etmiştir.

C) Bilim ve sanat, dinî inançlardan tamamen bağımsız olarak var olmuştur.

D) Tüm medeniyetler, inançlarını sadece mimari eserlerle ifade etmiştir.

E) İnançlar, bilimsel gelişmeleri her zaman engellemiştir.

Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• Soruyu Anlayalım: Soru, Eski Çağ'daki üç farklı medeniyetin (Mezopotamya, Mısır, Yunanistan) anıtsal yapılarını (ziggurat, piramit, tapınak) nasıl kullandığını ve bu kullanımların arkasındaki inanç, bilim ve sanat anlayışlarını özetliyor. Ardından, bu farklılıkların inançlar ile bilim ve sanat arasındaki ilişki hakkında ne gösterdiğini soruyor.
• Verilen Örnekleri İnceleyelim:
  • Mezopotamya (Zigguratlar): Hem tapınak (inanç) hem de rasathane (bilim) olarak kullanılmış. Bu durum, Mezopotamya'da inançların (tanrılara yakın olma, gök cisimlerini gözlemleme) bilimsel gelişmeleri (astronomi) teşvik ettiğini ve mimariyi (sanat) bu iki amaca hizmet edecek şekilde şekillendirdiğini gösterir.
  • Mısır (Piramitler): Firavunların mezarları ve öteki dünya inancının simgeleri olmuş. Burada inanç (firavunun tanrısallığı, öteki dünya) mimariyi (sanat) ve mühendisliği (bilimsel bilgi) tamamen ölüm ve sonrası için kullanmıştır.
  • Yunanistan (Tapınaklar): Tanrılara adanmış estetik ve mimari harikalar olarak inşa edilmiş. Yunanistan'da inanç (tanrılara saygı) sanatsal mükemmelliği, estetiği ve mimariyi (sanat) ön plana çıkarmış, bu alanda bilimsel (geometri, mühendislik) bilgiyi estetik amaçlarla kullanmıştır.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
  • A) Bilim ve sanat, sadece tek bir inanç sistemi altında gelişmiştir. Bu ifade yanlıştır. Örnekler, farklı inanç sistemlerinin (Mezopotamya, Mısır, Yunan) bilim ve sanatı farklı şekillerde etkilediğini açıkça göstermektedir.
  • B) Farklı medeniyetlerin inançları, bilim ve sanata farklı yönlerde etki etmiştir. Bu ifade, verilen örneklerle tam olarak örtüşmektedir. Mezopotamya'da inançlar bilimi (astronomi) ve sanatı (mimari) birleştirirken, Mısır'da inançlar sanatı ve mühendisliği öteki dünya için kullanmış, Yunanistan'da ise inançlar sanatsal estetiği ve mimariyi ön plana çıkarmıştır. Her medeniyetin inançları, bilim ve sanata farklı bir "yön" vermiştir.
  • C) Bilim ve sanat, dinî inançlardan tamamen bağımsız olarak var olmuştur. Bu ifade yanlıştır. Verilen tüm örneklerde mimari eserler (sanat ve mühendislik ürünü) doğrudan dinî inançlarla (tapınak, mezar, tanrılara adanmışlık) ilişkilidir.
  • D) Tüm medeniyetler, inançlarını sadece mimari eserlerle ifade etmiştir. Bu ifade "sadece" kelimesi nedeniyle yanlıştır. Mimari önemli bir ifade biçimi olsa da, inançlar heykel, resim, edebiyat, ritüeller gibi başka yollarla da ifade edilmiştir. Ayrıca, sorunun odak noktası inançların bilim ve sanatla ilişkisindeki farklılıklardır, ifade biçimlerinin tekdüzeliği değildir.
  • E) İnançlar, bilimsel gelişmeleri her zaman engellemiştir. Bu ifade yanlıştır. Mezopotamya'daki zigguratların rasathane olarak kullanılması, inançların (gök cisimlerinin tanrılarla ilişkisi) astronomi gibi bilimsel gelişmeleri teşvik edebileceğini göstermektedir.
• Sonuç: Verilen örnekler, farklı medeniyetlerin kendilerine özgü inanç sistemlerinin, bilimsel ve sanatsal faaliyetlerini farklı amaçlar ve yönelimlerle şekillendirdiğini açıkça ortaya koymaktadır.

Cevap B seçeneğidir.