Aşağıdaki olaylardan hangisi maddenin ısı alarak hâl değiştirmesine örnek verilemez?
A) Suyun kaynamasıyla buhar oluşması
B) Buzdolabından çıkarılan buzun erimesi
C) Yağmurun oluşması
D) Isıtılan katı çikolatanın sıvı hâle gelmesi
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, maddenin ısı alarak hâl değiştirmesi olayına örnek olmayan durumu bulmamız isteniyor. Maddenin ısı alarak hâl değiştirmesi demek, maddenin çevreden enerji (ısı) alarak bir hâlden başka bir hâle geçmesi demektir. Bu tür hâl değişimlerine erime (katıdan sıvıya), buharlaşma (sıvıdan gaza) ve süblimleşme (katıdan gaza) örnek verilebilir.
- A) Suyun kaynamasıyla buhar oluşması: Su kaynarken sıvı hâlden gaz (buhar) hâline geçer. Bu olay için suyun sürekli olarak ısı alması gerekir. Ocağın altını açtığımızda suya ısı veririz ve su bu ısıyı alarak buharlaşır. Dolayısıyla bu, maddenin ısı alarak hâl değiştirmesine bir örnektir.
- B) Buzdolabından çıkarılan buzun erimesi: Buz, katı hâldeki sudur. Buzdolabından çıkarıldığında oda sıcaklığındaki havadan ısı alır ve bu ısıyı kullanarak erir, yani sıvı hâle geçer. Bu da maddenin ısı alarak hâl değiştirmesine bir örnektir.
- C) Yağmurun oluşması: Yağmur, atmosferdeki su buharının (gaz hâlindeki su) soğuyarak yoğunlaşması ve sıvı su damlacıklarına dönüşmesiyle oluşur. Yoğunlaşma olayı, maddenin gaz hâlden sıvı hâle geçerken çevresine ısı vermesiyle gerçekleşir. Yani su buharı ısı almaz, aksine ısı verir. Bu nedenle, yağmurun oluşması maddenin ısı vererek hâl değiştirmesine bir örnektir, ısı alarak hâl değiştirmesine değil.
- D) Isıtılan katı çikolatanın sıvı hâle gelmesi: Katı çikolata ısıtıldığında, ısı enerjisini alır ve bu enerji sayesinde eriyerek sıvı hâle geçer. Bu da tıpkı buzun erimesi gibi, maddenin ısı alarak hâl değiştirmesine bir örnektir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, yağmurun oluşumu maddenin ısı alarak değil, ısı vererek hâl değiştirmesine bir örnektir.
Cevap C seçeneğidir.
