Isıtılmakta olan bir tencere suyun üzerinde oluşan buharın, soğuk bir tabağa çarptığında su damlacıklarına dönüştüğü gözlemleniyor. Bu gözlem, maddenin hâl değişimlerinden hangisine örnek teşkil eder?
A) Erime
B) Donma
C) Buharlaşma
D) Yoğuşma
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir olayı inceleyerek maddenin hal değişimlerinden birini anlamaya çalışacağız. Adım adım ilerleyelim:
- Öncelikle, gözlemlenen olayı dikkatlice inceleyelim: Isıtılan suyun üzerinden çıkan buhar (gaz hali), soğuk bir tabağa çarptığında su damlacıklarına (sıvı hali) dönüşüyor.
- Burada maddenin hangi halden hangi hale geçtiğini belirleyelim. Buhar, suyun gaz halidir. Su damlacıkları ise suyun sıvı halidir. Yani, gözlemlediğimiz olayda madde gaz halinden sıvı hale geçmektedir.
- Şimdi seçeneklerde verilen hal değişimlerini hatırlayalım ve tanımlarını gözden geçirelim:
- A) Erime: Maddenin katı halden sıvı hale geçmesidir. Örneğin, buzun suya dönüşmesi. Bu bizim gözlemimizle uyuşmuyor.
- B) Donma: Maddenin sıvı halden katı hale geçmesidir. Örneğin, suyun buza dönüşmesi. Bu da bizim gözlemimizle uyuşmuyor.
- C) Buharlaşma: Maddenin sıvı halden gaz hale geçmesidir. Örneğin, tenceredeki suyun buhara dönüşmesi. Bu, olayın başlangıcındaki buhar oluşumunu açıklasa da, buharın damlacıklara dönüşmesini açıklamaz.
- D) Yoğuşma: Maddenin gaz halden sıvı hale geçmesidir. Bu, tam olarak bizim gözlemlediğimiz olaydır: Buharın (gaz) soğuk tabağa çarparak su damlacıklarına (sıvı) dönüşmesi. Soğuk yüzey, gaz halindeki su moleküllerinin enerjisini kaybederek birbirine yaklaşmasına ve sıvı hale geçmesine neden olur.
- Bu durumda, buharın su damlacıklarına dönüşmesi olayı, maddenin gaz halinden sıvı hale geçişi olan yoğuşma hal değişimine bir örnektir.
Cevap D seçeneğidir.
