5. sınıf fen bilimleri 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 1

Soru 15 / 16
Öğretmen, öğrencilerden bir elektrik devresindeki ampul parlaklığını etkileyen faktörler üzerine bir hipotez oluşturmalarını istemiştir. Aşağıdaki hipotezlerden hangisi doğru bir inceleme alanını gösterir?
A) "Bağlantı kablosunun rengi ampul parlaklığını etkiler."
B) "Kullanılan pilin adedi ampul parlaklığını etkiler."
C) "Devrenin kurulduğu ortamın sıcaklığı ampul parlaklığını etkiler."
D) "Ampulün camının şekli ampul parlaklığını etkiler."

Bir hipotez, bir olayı veya durumu açıklamak için öne sürülen, test edilebilir bir önermedir. Elektrik devresindeki ampul parlaklığını etkileyen faktörler üzerine bir hipotez oluştururken, bilimsel olarak anlamlı ve ölçülebilir bir ilişki kurmalıyız. Yani, değiştirdiğimiz bir şeyin (bağımsız değişken) ampul parlaklığını (bağımlı değişken) nasıl etkilediğini incelemeliyiz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

  • A) "Bağlantı kablosunun rengi ampul parlaklığını etkiler."

    Elektrik kablolarının rengi, genellikle içindeki iletkenin malzemesini veya kesitini değiştirmez. Renk, sadece kablonun dış yalıtımının bir özelliğidir ve elektriksel iletkenlikle doğrudan bir ilgisi yoktur. Bu nedenle, kablonun renginin ampul parlaklığını etkileyeceği hipotezi bilimsel olarak geçerli bir inceleme alanı değildir.

  • B) "Kullanılan pilin adedi ampul parlaklığını etkiler."

    Piller, elektrik devresine enerji sağlayan kaynaklardır. Bir devrede kullanılan pil sayısı arttırıldığında (seri bağlandığında), devreye uygulanan toplam gerilim (voltaj) artar. Ohm Kanunu'na göre ($V=IR$), gerilim arttıkça devreden geçen akım da artar (ampulün direnci sabit kabul edilirse). Ampulün parlaklığı, üzerinden geçen akım miktarı ve uygulanan gerilimle doğru orantılıdır (güç $P=VI$ formülüyle ifade edilir). Dolayısıyla, daha fazla pil, daha fazla gerilim ve akım anlamına gelir, bu da ampulün daha parlak yanmasına neden olur. Bu, bilimsel olarak test edilebilir ve doğru bir hipotezdir.

  • C) "Devrenin kurulduğu ortamın sıcaklığı ampul parlaklığını etkiler."

    Ortam sıcaklığı, bazı malzemelerin elektriksel direncini çok küçük oranlarda etkileyebilir. Ancak, normal çalışma koşullarında ve temel bir elektrik devresi deneyinde, ortam sıcaklığının ampul parlaklığı üzerindeki etkisi genellikle ihmal edilebilir düzeydedir ve doğrudan gözlemlenebilir birincil bir faktör değildir. Bu hipotez, temel bir inceleme için çok dolaylı veya etkisi çok zayıf kalır.

  • D) "Ampulün camının şekli ampul parlaklığını etkiler."

    Ampulün camının şekli, ampulün içindeki flamanın ürettiği ışığın nasıl dağıldığını veya odaklandığını etkileyebilir, ancak flamanın ne kadar ışık ürettiğini (yani ampulün gerçek parlaklığını) doğrudan etkilemez. Ampulün parlaklığı, flamanın üzerinden geçen akım ve uygulanan gerilimle, yani ampule sağlanan elektrik gücüyle ilgilidir. Camın şekli, ışığın algılanan dağılımını değiştirse de, üretilen ışık miktarını değiştirmez. Bu nedenle, bu da bilimsel olarak geçerli bir birincil inceleme alanı değildir.

Bu analizler ışığında, ampul parlaklığını doğrudan ve bilimsel olarak anlamlı bir şekilde etkileyen faktör, devreye sağlanan enerji miktarıdır. Pil sayısı da bu enerji miktarını doğrudan etkiler.

Cevap B seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Geri Dön