Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle kaldıraçların temel prensiplerini ve kaldıraç türlerini hatırlamamız gerekiyor. Kaldıraçlar, bir destek noktası etrafında dönen basit makinelerdir ve üç ana bileşeni vardır:
- Destek Noktası (D): Kaldıracın etrafında döndüğü sabit nokta.
- Yük (Y): Kaldıracın kaldırmaya veya hareket ettirmeye çalıştığı ağırlık veya direnç.
- Kuvvet (K): Kaldıracı hareket ettirmek için uygulanan güç.
Bu üç bileşenin birbirine göre konumuna göre kaldıraçlar üç sınıfa ayrılır:
- 1. Tip Kaldıraçlar: Destek noktası, kuvvet ile yükün arasındadır (K-D-Y veya Y-D-K). Örnek: Tahterevalli, makas, pense.
- 2. Tip Kaldıraçlar: Yük, destek noktası ile kuvvetin arasındadır (D-Y-K). Örnek: El arabası, fındık kıracağı, gazoz açacağı.
- 3. Tip Kaldıraçlar: Kuvvet, destek noktası ile yükün arasındadır (D-K-Y). Örnek: Cımbız, kürek, olta, maşa.
Soru, "kuvvetin, destek noktası ile yükün arasında" olduğu kaldıraç örneğini sormaktadır. Bu tanım, 3. Tip Kaldıraçlara aittir (D-K-Y).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Makas: Makasın ortasındaki vida destek noktasıdır. Parmaklarımızla uyguladığımız kuvvet bir tarafta, kestiğimiz nesne (yük) diğer taraftadır. Yani destek noktası, kuvvet ile yükün arasındadır (K-D-Y). Bu, 1. Tip bir kaldıraçtır.
- B) Cımbız: Cımbızın arka ucu (birleştiği nokta) destek noktasıdır. Parmaklarımızla uyguladığımız kuvvet cımbızın ortasındadır. Cımbızın ucuyla tuttuğumuz nesne (yük) ise en uçtadır. Bu durumda kuvvet, destek noktası ile yükün arasındadır (D-K-Y). Bu, 3. Tip bir kaldıraçtır.
- C) Tahterevalli: Tahterevallinin ortasındaki denge noktası destek noktasıdır. Bir taraftaki çocuk (yük) ile diğer taraftaki çocuk (kuvvet) destek noktasının iki yanındadır. Yani destek noktası, kuvvet ile yükün arasındadır (Y-D-K). Bu, 1. Tip bir kaldıraçtır.
- D) Pense: Penselerin ortasındaki vida destek noktasıdır. Parmaklarımızla uyguladığımız kuvvet bir tarafta, tuttuğumuz veya kestiğimiz nesne (yük) diğer taraftadır. Yani destek noktası, kuvvet ile yükün arasındadır (K-D-Y). Bu, 1. Tip bir kaldıraçtır.
Yukarıdaki incelemelere göre, kuvvetin destek noktası ile yükün arasında olduğu kaldıraç örneği cımbızdır.
Cevap B seçeneğidir.
