Merhaba sevgili öğrenciler!
Alkollerin sınıflandırılması, organik kimyanın temel konularından biridir. Bir alkolün birincil (primer), ikincil (sekonder) veya üçüncül (tersiyer) olarak sınıflandırılması, hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomunun kaç başka karbon atomuna bağlı olduğuna göre yapılır. Şimdi bu tanımları hatırlayalım ve sorumuzdaki seçenekleri inceleyelim:
- Birincil (Primer) Alkol: Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu, sadece bir başka karbon atomuna bağlıysa bu birincil alkoldür. Örneğin, $CH_3-CH_2-OH$ (etanol).
- İkincil (Sekonder) Alkol: Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu, iki başka karbon atomuna bağlıysa bu ikincil alkoldür. Örneğin, $CH_3-CH(OH)-CH_3$ (2-propanol).
- Üçüncül (Tersiyer) Alkol: Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu, üç başka karbon atomuna bağlıysa bu üçüncül alkoldür. Örneğin, $(CH_3)_3C-OH$ (2-metil-2-propanol).
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $CH_3-CH_2-CH_2-OH$
- Bu bileşik 1-propanoldür. Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu ($-\text{CH}_2\text{OH}$), sadece bir başka karbon atomuna ($-\text{CH}_2\text{CH}_3$) bağlıdır.
- Bu nedenle, bu bir birincil (primer) alkoldür.
- B) $CH_3-CH(OH)-CH_3$
- Bu bileşik 2-propanoldür (izopropil alkol). Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu ($-\text{CHOH}- $), iki tane karbon atomuna ($-\text{CH}_3$ ve $-\text{CH}_3$) bağlıdır.
- Bu nedenle, bu bir ikincil (sekonder) alkoldür.
- C) $CH_3-O-CH_2-CH_3$
- Bu bileşik metoksietan olarak adlandırılan bir eterdir. Yapısında hidroksil ($-\text{OH}$) grubu bulunmadığı için bir alkol değildir.
- D) $(CH_3)_3C-OH$
- Bu bileşik 2-metil-2-propanoldür (tert-bütanol). Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu ($-\text{C}(\text{CH}_3)_3\text{OH}$), üç tane karbon atomuna ($-\text{CH}_3$, $-\text{CH}_3$, $-\text{CH}_3$) bağlıdır.
- Bu nedenle, bu bir üçüncül (tersiyer) alkoldür.
- E) $CH_3-OH$
- Bu bileşik metanoldür. Hidroksil ($-\text{OH}$) grubunun bağlı olduğu karbon atomu ($-\text{CH}_3\text{OH}$), hiçbir başka karbon atomuna bağlı değildir (sadece hidrojenlere bağlıdır).
- Metanol genellikle birincil (primer) alkol sınıfına dahil edilir veya kendine özgü bir alkol olarak kabul edilir. Kesinlikle sekonder değildir.
Yukarıdaki analizlere göre, ikincil alkol sınıfına giren bileşik B seçeneğinde verilen $CH_3-CH(OH)-CH_3$'tür.
Cevap B seçeneğidir.