Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki temel farklılıklardan biri de demografik yapı ve yaşam kalitesidir. Bu farklılıklar, doğum ve ölüm oranları, eğitim imkanları ve sağlık hizmetlerine erişim gibi birçok göstergeyle ortaya konulabilir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerin genel özelliklerinden biri olarak kabul edilebilir?
A) Doğum oranlarının düşük, ortalama yaşam süresinin uzun olması
B) Okuryazarlık oranlarının yüksek, eğitim seviyesinin genel olarak ileri olması
C) Sağlık hizmetlerinin yetersizliği ve çocuk ölümlerinin yüksek olması
D) İleri teknoloji ürünleri üretiminin ve Ar-Ge harcamalarının yüksek olması
E) Gelir dağılımının daha adil ve sosyal güvenlik sistemlerinin güçlü olması
Sevgili öğrenciler, bu soru gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin demografik yapı ve yaşam kalitesi açısından temel farklılıklarını anlamamızı istiyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyerek gelişmekte olan ülkelerin genel özelliklerini belirleyelim.
- A) Doğum oranlarının düşük, ortalama yaşam süresinin uzun olması: Bu özellikler genellikle gelişmiş ülkelerle ilişkilidir. Gelişmiş ülkelerde aile planlaması yaygın, sağlık hizmetleri ileri düzeyde olduğu için doğum oranları düşük, yaşam kalitesi yüksek olduğu için ortalama yaşam süresi uzundur. Gelişmekte olan ülkelerde ise genellikle doğum oranları daha yüksek ve ortalama yaşam süresi daha kısadır. Bu nedenle A seçeneği gelişmekte olan ülkelerin bir özelliği değildir.
- B) Okuryazarlık oranlarının yüksek, eğitim seviyesinin genel olarak ileri olması: Yüksek okuryazarlık oranları ve ileri eğitim seviyesi de gelişmiş ülkelerin belirgin özelliklerindendir. Gelişmekte olan ülkeler genellikle eğitim altyapısı ve kaynakları konusunda zorluklar yaşar, bu da okuryazarlık oranlarının ve genel eğitim seviyesinin daha düşük olmasına neden olabilir. Bu nedenle B seçeneği gelişmekte olan ülkelerin bir özelliği değildir.
- C) Sağlık hizmetlerinin yetersizliği ve çocuk ölümlerinin yüksek olması: Bu ifade, gelişmekte olan ülkelerin maalesef sıkça karşılaştığı bir gerçeği yansıtır. Yetersiz sağlık altyapısı, temiz suya erişim eksikliği, beslenme sorunları ve sınırlı tıbbi imkanlar, bu ülkelerde çocuk ölümlerinin yüksek olmasına ve genel sağlık hizmetlerinin yetersiz kalmasına yol açar. Bu, gelişmekte olan ülkelerin temel demografik ve yaşam kalitesi sorunlarından biridir. Bu nedenle C seçeneği gelişmekte olan ülkelerin genel bir özelliğidir.
- D) İleri teknoloji ürünleri üretiminin ve Ar-Ge harcamalarının yüksek olması: İleri teknoloji üretimi ve Ar-Ge (Araştırma ve Geliştirme) harcamaları, genellikle ekonomik olarak güçlü ve teknolojik olarak gelişmiş ülkelerin özellikleridir. Gelişmekte olan ülkeler genellikle teknoloji ithal eden konumdadır ve Ar-Ge'ye ayrılan kaynakları daha sınırlıdır. Bu nedenle D seçeneği gelişmekte olan ülkelerin bir özelliği değildir.
- E) Gelir dağılımının daha adil ve sosyal güvenlik sistemlerinin güçlü olması: Adil gelir dağılımı ve güçlü sosyal güvenlik sistemleri, genellikle gelişmiş ülkelerin sosyal refah devletlerinde görülen özelliklerdir. Gelişmekte olan ülkelerde ise gelir eşitsizliği daha yaygın olabilir ve sosyal güvenlik ağları genellikle daha zayıf veya kapsamı daha dardır. Bu nedenle E seçeneği gelişmekte olan ülkelerin bir özelliği değildir.
Bu analizler ışığında, gelişmekte olan ülkelerin genel özelliklerini en doğru şekilde yansıtan seçenek C'dir.
Cevap C seçeneğidir.
