Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında ekonomik, sosyal ve demografik açılardan önemli farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar, küresel sistemdeki konumlarını ve uluslararası ilişkilerini de şekillendirir.
Aşağıdakilerden hangisi, gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere göre sahip olduğu özelliklerden biri değildir?
A) Ortalama yaşam süresinin daha uzun olması
B) Demografik yatırımların (eğitim, sağlık) daha fazla olması
C) Sanayi ve hizmet sektörlerinin ekonomideki payının daha yüksek olması
D) Nitelikli iş gücü oranının daha düşük olması
E) Şehirleşme oranının daha yüksek olması
Sevgili öğrenciler, bu soru, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki temel farkları anlamamızı istiyor. Her bir seçeneği dikkatlice inceleyerek, gelişmiş ülkelerin özelliklerini ve bu özelliklerden hangisinin onlara ait olmadığını bulalım.
- A) Ortalama yaşam süresinin daha uzun olması: Gelişmiş ülkelerde sağlık hizmetleri, beslenme koşulları ve genel yaşam standartları çok daha iyidir. Bu durum, insanların daha uzun ve sağlıklı bir ömür sürmesine olanak tanır. Dolayısıyla, ortalama yaşam süresinin daha uzun olması, gelişmiş ülkelerin belirgin bir özelliğidir.
- B) Demografik yatırımların (eğitim, sağlık) daha fazla olması: Gelişmiş ülkeler, insan sermayesine büyük önem verir. Eğitim ve sağlık gibi alanlara yapılan yatırımlar, toplumun genel refah seviyesini ve üretkenliğini artırır. Bu da gelişmiş ülkelerin temel özelliklerinden biridir.
- C) Sanayi ve hizmet sektörlerinin ekonomideki payının daha yüksek olması: Gelişmiş ülkelerin ekonomileri genellikle tarımdan sanayiye, sanayiden de hizmet sektörüne doğru bir dönüşüm geçirmiştir. Bu ülkelerde teknoloji yoğun sanayi ve bilgiye dayalı hizmetler ekonominin büyük bir kısmını oluşturur. Bu da gelişmiş ülkelerin tipik bir özelliğidir.
- D) Nitelikli iş gücü oranının daha düşük olması: Gelişmiş ülkelerde eğitim seviyesi yüksek, teknolojiye hakim ve uzmanlaşmış iş gücü oranı oldukça yüksektir. Üniversite mezunları, teknik uzmanlar ve araştırmacılar gibi nitelikli çalışanlar ekonominin itici gücüdür. Nitelikli iş gücü oranının "daha düşük olması" ise gelişmekte olan ülkelerin bir sorunudur, gelişmiş ülkelerin değil. Aksine, gelişmiş ülkelerde nitelikli iş gücü oranı "daha yüksektir". Bu ifade, gelişmiş ülkelerin bir özelliği değildir.
- E) Şehirleşme oranının daha yüksek olması: Gelişmiş ülkelerde nüfusun büyük bir kısmı şehirlerde yaşar. Sanayileşme ve hizmet sektörlerinin gelişimi, insanları kırsal alanlardan şehirlere çekmiştir. Bu, gelişmiş ülkelerin uzun süredir devam eden ve tamamlanmış bir özelliğidir.
Yukarıdaki analizlere göre, gelişmiş ülkelerin nitelikli iş gücü oranı düşük değil, aksine yüksektir. Bu nedenle, D seçeneği gelişmiş ülkelerin sahip olduğu özelliklerden biri değildir.
Cevap D seçeneğidir.
