Soğuk Savaş döneminde "detant" olarak adlandırılan yumuşama süreci, $1970$'li yıllarda uluslararası ilişkilerde gerilimin azalmasına yönelik çabaları ifade eder. Aşağıdakilerden hangisi bu detant sürecini başlatan veya önemli ölçüde destekleyen gelişmelerden biri değildir?
A) Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasında Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri (SALT).
B) Helsinki Nihai Senedi'nin imzalanması.
C) Çin Halk Cumhuriyeti'nin Batı dünyasıyla ilişkilerini geliştirmesi.
D) Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi.
E) Doğu ve Batı Almanya arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi.
Soğuk Savaş döneminde "detant" olarak adlandırılan yumuşama süreci, $1970$'li yıllarda Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasındaki gerilimi azaltma ve işbirliğini artırma çabalarını ifade eder. Bu süreç, nükleer savaş tehdidini hafifletmeyi ve uluslararası istikrarı sağlamayı amaçlamıştır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasında Stratejik Silahların Sınırlandırılması Görüşmeleri (SALT): SALT-I ve SALT-II anlaşmaları, iki süper güç arasındaki nükleer silahlanma yarışını kontrol altına almayı hedefleyen önemli adımlardı. Bu görüşmeler ve anlaşmalar, detant sürecinin en somut göstergelerinden biridir ve gerilimi azaltmaya yönelik doğrudan bir çabadır.
- B) Helsinki Nihai Senedi'nin imzalanması: $1975$ yılında imzalanan bu senet, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) kapsamında Doğu ve Batı bloklarından birçok ülkenin katılımıyla gerçekleşti. Sınırların dokunulmazlığı, insan hakları, ekonomik ve kültürel işbirliği gibi konuları ele alarak Avrupa'da barış ve istikrara katkıda bulundu. Bu da detant sürecinin önemli bir parçasıdır.
- C) Çin Halk Cumhuriyeti'nin Batı dünyasıyla ilişkilerini geliştirmesi: $1970$'lerin başında ABD Başkanı Nixon'ın Çin'i ziyaret etmesiyle başlayan bu yakınlaşma, Soğuk Savaş'ın iki kutuplu yapısını değiştirdi ve Sovyetler Birliği üzerinde baskı oluşturdu. ABD'nin Çin ile ilişkilerini normalleştirmesi, küresel güç dengesini etkileyerek detant ortamına dolaylı yoldan katkı sağlamıştır.
- D) Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi: $1979$ yılının sonunda gerçekleşen bu işgal, detant sürecine büyük bir darbe vurdu ve Soğuk Savaş'ta yeni bir gerilim dönemini başlattı. ABD, bu işgale karşı sert tepki gösterdi (örneğin, $1980$ Moskova Olimpiyatları'nı boykot etme) ve iki süper güç arasındaki ilişkiler hızla kötüleşti. Bu olay, detantı başlatan veya destekleyen değil, aksine sona erdiren veya ciddi şekilde sekteye uğratan bir gelişmeydi.
- E) Doğu ve Batı Almanya arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesi: Batı Almanya'nın "Ostpolitik" (Doğu Politikası) adı verilen yaklaşımıyla Doğu Almanya ve diğer Doğu Bloku ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmesi, Avrupa'daki gerilimi azaltma ve karşılıklı anlayışı artırma amacı taşıyordu. Temel Antlaşma gibi adımlar, detantın Avrupa'daki önemli yansımalarından biridir.
Bu değerlendirmeler ışığında, Sovyetler Birliği'nin Afganistan'ı işgal etmesi, detant sürecini başlatan veya destekleyen değil, tam tersine bu süreci sona erdiren ve Soğuk Savaş gerilimini yeniden tırmandıran bir olaydır.
Cevap D seçeneğidir.
