$1970$'li yılların sonları ve $1980$'li yılların başlarında Türk dış politikasını etkileyen önemli sorunlardan biri de Ermeni terör örgütlerinin (başta ASALA) diplomatlarımıza yönelik saldırıları olmuştur. Bu saldırıların temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Türkiye'nin NATO üyeliğini engellemek.
B) Türkiye'nin Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) girişini hızlandırmak.
C) $1915$ olaylarının "soykırım" olarak tanınmasını sağlamak ve tazminat talebinde bulunmak.
D) Türkiye'nin Kıbrıs'taki varlığına son vermek.
E) Türkiye'nin Orta Doğu'daki etkisini azaltmak.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soru, $1970$'li ve $1980$'li yılların başlarında Türk dış politikasını derinden etkileyen, Ermeni terör örgütlerinin (başta ASALA) Türk diplomatlarına yönelik saldırılarının temel amacını anlamamızı istiyor. Bu dönemin hassasiyetini ve olayların arka planını doğru bir şekilde değerlendirerek doğru cevaba ulaşabiliriz.
- Saldırıların Tarihsel Arka Planı: $1970$'li yılların sonları ve $1980$'li yılların başları, Ermeni terör örgütlerinin (özellikle ASALA ve JCAG) Türk diplomatlarına ve temsilciliklerine yönelik yoğun saldırılar düzenlediği bir dönemdir. Bu saldırılar, dünya genelinde birçok ülkede gerçekleşmiş ve onlarca diplomatımızın şehit olmasına neden olmuştur.
- Ermeni Terör Örgütlerinin Temel Hedefleri: Bu örgütler, $1915$ olaylarını "soykırım" olarak nitelendirerek uluslararası alanda tanınmasını sağlamayı ve Türkiye'den tazminat ile toprak talebinde bulunmayı amaçlamışlardır. Diplomatlara yönelik saldırılar, bu talepleri dünya kamuoyunun gündemine taşımak ve Türkiye üzerinde baskı oluşturmak için bir yöntem olarak kullanılmıştır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Türkiye'nin NATO üyeliğini engellemek: Türkiye, $1952$ yılından beri NATO üyesidir. Dolayısıyla, $1970$'li ve $1980$'li yıllarda NATO üyeliğini engellemek gibi bir amaç söz konusu olamazdı. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Türkiye'nin Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) girişini hızlandırmak: Terör eylemleri, bir ülkenin uluslararası entegrasyon süreçlerini hızlandırmak yerine genellikle olumsuz etkiler. Ermeni terör örgütlerinin amacı, Türkiye'nin uluslararası itibarını zedelemek ve baskı oluşturmaktı, AET üyeliğini hızlandırmak değil. Bu seçenek yanlıştır.
- C) $1915$ olaylarının "soykırım" olarak tanınmasını sağlamak ve tazminat talebinde bulunmak: Bu seçenek, Ermeni terör örgütlerinin kuruluş amaçları ve eylemlerinin temel motivasyonu ile tamamen örtüşmektedir. Saldırılar, $1915$ olaylarına dikkat çekmek, bu olayların "soykırım" olarak kabul edilmesini sağlamak ve Türkiye'den tazminat ile toprak taleplerini dile getirmek için bir araç olarak kullanılmıştır. Bu seçenek doğrudur.
- D) Türkiye'nin Kıbrıs'taki varlığına son vermek: Kıbrıs sorunu, Türkiye'nin dış politikasında önemli bir yer tutsa da, Ermeni terör örgütlerinin temel gündemi ve eylemlerinin motivasyonu Kıbrıs ile ilgili değildi. Onların odak noktası $1915$ olayları ve Ermeni iddialarıydı. Bu seçenek yanlıştır.
- E) Türkiye'nin Orta Doğu'daki etkisini azaltmak: Ermeni terör örgütlerinin eylemleri, doğrudan Türkiye'nin Orta Doğu'daki genel etkisini azaltmayı hedeflemiyordu. Odak noktaları, Ermeni iddiaları ve bu iddiaların uluslararası alanda tanınmasıydı. Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, Ermeni terör örgütlerinin diplomatlarımıza yönelik saldırılarının temel amacının $1915$ olaylarının "soykırım" olarak tanınmasını sağlamak ve tazminat talebinde bulunmak olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap C seçeneğidir.
