$1960$'ların sonlarından itibaren Soğuk Savaş'ın gerilimli ortamında "yumuşama" (detant) dönemi başlamıştır. Bu dönem, ABD ve SSCB arasındaki ilişkilerde bir nebze olsun rahatlama ve işbirliği arayışlarını beraberinde getirmiştir.
Yumuşama (detant) döneminin özelliklerinden biri olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
A) Nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik anlaşmaların yapılması.
B) Helsinki Nihai Senedi'nin imzalanması.
C) Uzay yarışının sona ermesi.
D) İki kutuplu sistemin varlığını sürdürmesi.
E) Çin Halk Cumhuriyeti'nin uluslararası siyasette daha fazla yer alması.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Soğuk Savaş'ın en gerilimli dönemlerinden sonra, 1960'ların sonlarından itibaren ABD ve SSCB arasındaki ilişkilerde bir yumuşama, yani "detant" dönemi yaşanmıştır. Bu dönem, tamamen dostluk ve işbirliği anlamına gelmese de, çatışma riskini azaltma ve bazı alanlarda ortak zemin bulma çabalarını ifade eder. Şimdi, bu dönemin özelliklerini seçenekler üzerinden inceleyelim:
- A) Nükleer silahların sınırlandırılmasına yönelik anlaşmaların yapılması: Yumuşama döneminin en önemli hedeflerinden biri, nükleer savaş tehdidini azaltmaktı. Bu amaçla, Stratejik Silahların Sınırlandırılması Anlaşmaları (SALT I ve SALT II) gibi önemli anlaşmalar imzalanmıştır. Bu, detant döneminin belirgin bir özelliğidir.
- B) Helsinki Nihai Senedi'nin imzalanması: 1975 yılında imzalanan Helsinki Nihai Senedi, Avrupa'da güvenlik ve işbirliğini artırmayı amaçlayan uluslararası bir belgedir. Doğu ve Batı blokları arasındaki ilişkileri düzenleyen, insan hakları ve devletlerin egemenliği gibi konuları içeren bu senet, yumuşama döneminin zirve noktalarından biri olarak kabul edilir. Bu da detant döneminin bir özelliğidir.
- C) Uzay yarışının sona ermesi: Uzay yarışı, Soğuk Savaş'ın önemli bir rekabet alanıydı ve bu dönemde de devam etti. Her ne kadar Apollo-Soyuz Test Projesi gibi bazı işbirliği örnekleri yaşansa da, uzaydaki rekabet tamamen sona ermemiş, aksine farklı boyutlarda sürmüştür. ABD ve SSCB, uzayda üstünlük kurma çabalarını detant döneminde de sürdürmüşlerdir. Dolayısıyla, uzay yarışının "sona ermesi" yumuşama döneminin bir özelliği olarak gösterilemez.
- D) İki kutuplu sistemin varlığını sürdürmesi: Yumuşama dönemi, ABD ve SSCB'nin dünya siyasetindeki iki ana güç merkezi olduğu "iki kutuplu" sistemin devam ettiği bir süreçtir. Detant, bu iki kutup arasındaki gerilimi azaltmayı amaçlasa da, sistemin temel yapısını değiştirmemiştir. Yani, iki süper gücün varlığı ve rekabeti devam etmiştir. Bu, detant döneminin bir özelliğidir.
- E) Çin Halk Cumhuriyeti'nin uluslararası siyasette daha fazla yer alması: ABD'nin 1970'lerin başında Çin Halk Cumhuriyeti ile ilişkilerini normalleştirmesi (örneğin Nixon'ın 1972'deki Çin ziyareti) ve Çin'in Birleşmiş Milletler'deki yerini alması, uluslararası siyasette önemli bir değişimi ifade eder. Bu gelişme, Soğuk Savaş'ın dinamiklerini etkileyen ve yumuşama dönemiyle paralel ilerleyen bir süreçtir. Bu da detant döneminin bir özelliğidir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, uzay yarışının yumuşama döneminde sona erdiğini söylemek doğru değildir. Rekabet farklı şekillerde devam etmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
