$1960$ sonrası Türk dış politikasının en önemli ve sürekli gündem maddelerinden biri Kıbrıs Sorunu olmuştur. Bu sorun, Türkiye'nin uluslararası ilişkilerinde belirleyici bir rol oynamıştır.
Kıbrıs Sorunu ile ilgili olarak $1960$ sonrası Türk dış politikasındaki gelişmelerden biri değildir?
A) $1964$ Kıbrıs Barış Harekatı'nın gerçekleştirilmesi.
B) $1974$ Kıbrıs Barış Harekatı'nın gerçekleştirilmesi.
C) Yunanistan'ın NATO'nun askeri kanadından çekilmesi.
D) ABD'nin Türkiye'ye silah ambargosu uygulaması.
E) Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kurulması.
Sevgili öğrenciler, bu soru, $1960$ sonrası Türk dış politikasının en önemli konularından biri olan Kıbrıs Sorunu ile ilgili gelişmeleri anlamamızı istiyor. Seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulalım.
- B) $1974$ Kıbrıs Barış Harekatı'nın gerçekleştirilmesi: Bu, Kıbrıs Sorunu'nda bir dönüm noktasıdır. Yunanistan'daki cunta yönetiminin Kıbrıs'ta darbe yapması ve adayı Yunanistan'a bağlama (ENOSİS) girişimleri üzerine Türkiye, uluslararası anlaşmalardan doğan garantörlük hakkını kullanarak $20$ Temmuz $1974$'te Kıbrıs Barış Harekatı'nı gerçekleştirmiştir. Bu, $1960$ sonrası Türk dış politikasının en belirleyici adımlarından biridir. Dolayısıyla bu bir gelişmedir.
- C) Yunanistan'ın NATO'nun askeri kanadından çekilmesi: $1974$ Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında Yunanistan, Türkiye'nin müdahalesine ve NATO'nun bu konudaki tutumuna tepki olarak NATO'nun askeri kanadından çekilmiştir. Bu durum, Kıbrıs Sorunu'nun uluslararası yansımalarından biri olup Türk dış politikasını ve NATO ilişkilerini etkileyen önemli bir gelişmedir. Dolayısıyla bu da bir gelişmedir.
- D) ABD'nin Türkiye'ye silah ambargosu uygulaması: $1974$ Kıbrıs Barış Harekatı'nın ardından ABD Kongresi, Türkiye'nin ABD'den aldığı silahları Kıbrıs'ta kullanmasını gerekçe göstererek Türkiye'ye silah ambargosu uygulamıştır. Bu ambargo, Türk-ABD ilişkilerinde ciddi bir krize yol açmış ve Türk dış politikasını derinden etkilemiştir. Dolayısıyla bu da bir gelişmedir.
- E) Kıbrıs Türk Federe Devleti'nin kurulması: $1974$ Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında, Kıbrıs'ta kalıcı bir çözüm bulunamaması ve Türk toplumunun güvenliğinin sağlanması amacıyla $1975$ yılında Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulmuştur. Bu, Kıbrıs Türklerinin kendi kendini yönetme yolunda attığı önemli bir adımdır ve Türk dış politikasının desteklediği bir gelişmedir. Dolayısıyla bu da bir gelişmedir.
- A) $1964$ Kıbrıs Barış Harekatı'nın gerçekleştirilmesi: $1964$ yılında Kıbrıs'ta Rumların Türklere yönelik saldırıları (Kanlı Noel olayları) ve Türkiye'nin garantörlük hakkını kullanma tehditleri söz konusu olmuştur. Türkiye, adaya müdahale etme niyetini açıkça belirtmiş, uçaklar uyarı uçuşları yapmış ve adadaki Türkleri korumak için askeri hazırlıklar yapmıştır. Ancak, $1974$'teki gibi kapsamlı bir "Barış Harekatı" (askeri operasyon) $1964$ yılında fiilen gerçekleştirilmemiştir. $1964$ krizi, Türkiye'nin müdahale tehdidiyle sonuçlanmış, ancak tam teşekküllü bir harekat olmamıştır. "Kıbrıs Barış Harekatı" terimi genellikle $1974$ operasyonları için kullanılır. Bu nedenle, $1964$ yılında bir "Kıbrıs Barış Harekatı'nın gerçekleştirilmesi" ifadesi doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, $1964$ yılında $1974$'teki gibi kapsamlı bir "Kıbrıs Barış Harekatı" gerçekleştirilmemiştir. Diğer seçeneklerde belirtilen olaylar ise $1960$ sonrası Türk dış politikasının Kıbrıs Sorunu ile ilgili önemli ve gerçek gelişmeleridir.
Cevap A seçeneğidir.
