2026 TYT Biyoloji: Kesikli Varyasyon Örnekleri Nelerdir? Test 1

Aşağıdaki özelliklerden hangisi kesikli varyasyonların genel özelliklerinden biri değildir?

A) Fenotiplerin nitel (kalitatif) olarak sınıflandırılabilmesi
B) Genotipin fenotipi doğrudan ve güçlü bir şekilde belirlemesi
C) Bireylerin 'ya o ya bu' şeklinde gruplandırılması
D) Varyasyonun oluşumunda çevrenin baskın rol oynaması
E) Genellikle Mendel genetiği kurallarına uygunluk göstermesi

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, kesikli varyasyonların genel özelliklerinden hangisinin bu özelliklerden biri olmadığını bulmamız isteniyor. Kesikli varyasyonlar, canlılardaki özelliklerin belirli, ayrı kategorilere ayrıldığı varyasyonlardır. Bu özellikler arasında ara formlar bulunmaz. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Fenotiplerin nitel (kalitatif) olarak sınıflandırılabilmesi

  Kesikli varyasyonlarda fenotipler, sayısal değerlerle değil, belirli niteliklerle (kalitelerle) tanımlanır. Örneğin, "mor çiçek" veya "beyaz çiçek" gibi. Bu, kesikli varyasyonların temel bir özelliğidir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• B) Genotipin fenotipi doğrudan ve güçlü bir şekilde belirlemesi

  Kesikli varyasyonlarda, belirli bir genotip genellikle çok net ve belirgin bir fenotipik ifadeye yol açar. Çevresel faktörlerin etkisi genellikle çok azdır veya hiç yoktur. Örneğin, bezelyede $TT$ veya $Tt$ genotipi her zaman uzun boylu fenotipi, $tt$ genotipi ise kısa boylu fenotipi verir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• C) Bireylerin 'ya o ya bu' şeklinde gruplandırılması

  Kesikli varyasyonların en belirgin özelliklerinden biri, bireylerin belirli, birbirinden ayrı kategorilere net bir şekilde ayrılmasıdır. Ara geçiş formları bulunmaz. Ya bir kategoriye aitsinizdir ya da diğerine. Örneğin, ya A kan grubundasınızdır ya B kan grubunda, ara bir kan grubu yoktur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• D) Varyasyonun oluşumunda çevrenin baskın rol oynaması

  Çevrenin varyasyonun oluşumunda baskın rol oynaması, genellikle sürekli varyasyonların (kantitatif varyasyonlar) bir özelliğidir. Örneğin, insan boyu veya kilosu gibi özellikler hem genetik hem de çevresel faktörlerden (beslenme, yaşam tarzı vb.) güçlü bir şekilde etkilenir ve geniş bir yelpazede ara değerler gösterir. Kesikli varyasyonlarda ise çevrenin etkisi genellikle ihmal edilebilir düzeydedir. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır ve kesikli varyasyonların bir özelliği değildir.

• E) Genellikle Mendel genetiği kurallarına uygunluk göstermesi

  Kesikli varyasyonlar, genellikle tek bir gen veya az sayıda gen tarafından kontrol edilir ve Mendel'in kalıtım yasalarına (ayrılma ve bağımsız dağılım yasaları) uygunluk gösterir. Mendel'in bezelyelerle yaptığı çalışmalar, kesikli varyasyonların klasik örnekleridir. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

Yukarıdaki analizler sonucunda, varyasyonun oluşumunda çevrenin baskın rol oynaması, kesikli varyasyonların değil, sürekli varyasyonların bir özelliğidir.

Cevap D seçeneğidir.