Genetik dersinde öğretmen, tahtaya 'Kesikli Varyasyon' başlığı altında bazı örnekler yazmıştır. Ancak öğrencilerden biri bir örneğin yanlış olduğunu fark etmiştir. Yanlış olan örnek hangisidir?
A) İnsanlarda kulak memesinin yapışık veya ayrık olması
B) Bezelyelerde tohumun düz veya buruşuk olması
C) İnsanlarda vücut ağırlığının (kg) değişimi
D) MN kan grubu sistemi
E) Altı parmaklılık (Polidaktili)
Genetik dersinde varyasyonlar, yani canlılar arasındaki farklılıklar iki ana başlık altında incelenir: Kesikli Varyasyon (Discontinuous Variation) ve Sürekli Varyasyon (Continuous Variation).
- Kesikli Varyasyon (Discontinuous Variation): Bu tür varyasyonlarda, bir özellik için gözlemlenen değerler arasında net ve belirgin sınırlar vardır. Yani, özellikler belirli kategorilere ayrılır ve bu kategoriler arasında ara formlar bulunmaz. Genellikle tek bir gen veya az sayıda gen tarafından kontrol edilir ve çevresel faktörlerden pek etkilenmez.
- Sürekli Varyasyon (Continuous Variation): Bu tür varyasyonlarda ise bir özellik için gözlemlenen değerler geniş bir aralıkta, kademeli olarak değişir. Belirgin kategoriler yoktur, bunun yerine bir spektrum veya dağılım söz konusudur. Genellikle birden fazla gen (poligenik kalıtım) ve çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkar.
Şimdi seçenekleri bu tanımlar ışığında inceleyelim:
- A) İnsanlarda kulak memesinin yapışık veya ayrık olması: Bu özellik, ya yapışık ya da ayrık olmak üzere iki net kategoriye ayrılır. Ara bir form yoktur. Bu nedenle kesikli varyasyona bir örnektir.
- B) Bezelyelerde tohumun düz veya buruşuk olması: Bezelye tohumları ya düzdür ya da buruşuktur. Yine iki belirgin kategori vardır. Bu da kesikli varyasyona bir örnektir.
- C) İnsanlarda vücut ağırlığının (kg) değişimi: İnsanların vücut ağırlığı, örneğin 50 kg, 50.1 kg, 50.2 kg, ... 80 kg, 80.5 kg gibi çok geniş bir aralıkta ve kademeli olarak değişir. Belirli, ayrı kategorilere ayrılamaz. Bu durum, sürekli varyasyona bir örnektir.
- D) MN kan grubu sistemi: Bu sistemde bireyler M, N veya MN olmak üzere üç farklı kan grubuna sahip olabilirler. Bu gruplar arasında net sınırlar vardır ve ara formlar yoktur. Bu nedenle kesikli varyasyona bir örnektir.
- E) Altı parmaklılık (Polidaktili): Bir birey ya normalde beş parmaklıdır ya da altı parmaklıdır (veya daha fazla). Bu da ya var ya yok şeklinde net bir ayrıma sahiptir. Bu nedenle kesikli varyasyona bir örnektir.
Yukarıdaki analizlere göre, insanlarda vücut ağırlığının değişimi kesikli varyasyon değil, sürekli varyasyon örneğidir. Öğrencinin fark ettiği yanlış örnek budur.
Cevap C seçeneğidir.
