Bir cisme aynı doğrultuda ve yönde 8 N ve 12 N'luk iki kuvvet etki etmektedir. Bu iki kuvvetin bileşkesi kaç N'dur?
A) 4Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cisme etki eden iki kuvvetin bileşkesini bulmamız isteniyor. Fizikte kuvvetler ve onların etkileri çok önemlidir. Gelin, bu soruyu adım adım ve dikkatlice çözerek bu konuyu daha iyi anlayalım.
Soruda bize bir cisme etki eden iki kuvvetin büyüklükleri verilmiş: Birinci kuvvet $F_1 = 8 \text{ N}$ ve ikinci kuvvet $F_2 = 12 \text{ N}$. Buradaki en kritik bilgi, bu kuvvetlerin aynı doğrultuda ve aynı yönde etki etmesidir. Bunu şöyle hayal edebiliriz: Bir kutuyu iki arkadaş aynı anda, aynı yöne doğru itiyorlar. Bu durumda kutu, iki kuvvetin toplam etkisiyle hareket edecektir.
Bir cisme birden fazla kuvvet etki ettiğinde, bu kuvvetlerin hepsinin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete bileşke kuvvet (veya net kuvvet) denir. Bileşke kuvvet genellikle $R$ veya $F_{net}$ ile gösterilir. Amacımız, bu iki kuvvetin toplam etkisini temsil eden tek bir kuvveti bulmaktır.
Fizikte kuvvetlerin yönü, bileşke kuvveti bulurken çok önemlidir. Eğer kuvvetler aynı doğrultuda ve aynı yönde ise, bileşke kuvvet bu kuvvetlerin büyüklüklerinin toplamına eşittir. Eğer kuvvetler aynı doğrultuda ama zıt yönde olsaydı, bileşke kuvvet büyük kuvvetten küçük kuvvetin çıkarılmasıyla bulunurdu. Bizim sorumuzda kuvvetler aynı doğrultuda ve aynı yönde olduğu için, kuvvetleri toplayarak bileşke kuvveti bulacağız!
Kurala göre, bileşke kuvvet ($R$) verilen kuvvetlerin toplamına eşit olacaktır:
$R = F_1 + F_2$
Şimdi verilen kuvvet değerlerini bu formülde yerine koyalım:
$R = 8 \text{ N} + 12 \text{ N}$
$R = 20 \text{ N}$
Yani, cisme etki eden 8 N ve 12 N'luk bu iki kuvvetin toplam etkisi, tek başına 20 N'luk bir kuvvetin etkisiyle aynıdır.
Bulduğumuz bileşke kuvvet $20 \text{ N}$'dur. Seçeneklere baktığımızda, bu değerin C seçeneğinde yer aldığını görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
