Edebî metinlerin ayırt edici özelliklerinden biri de "sanatsal işlev"de kullanılmalarıdır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bir metnin sanatsal işlevde kullanıldığının göstergesi olamaz?
A) Çok anlamlılık ve çağrışım değeri taşıması
B) Dilin bilgi aktarmak dışında estetik amaçla kullanılması
C) Sözcüklerin gerçek anlamlarıyla kullanılması
D) Üslup kaygısının ön planda olması
Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu birlikte adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
Öncelikle sorunun bizden ne istediğini anlamamız gerekiyor. Soru, edebi metinlerin "sanatsal işlev" özelliğini taşımasıyla ilgili. Sanatsal işlev, bir metnin sadece bilgi vermek yerine, estetik bir değer yaratma amacı taşıması demektir. Şimdi seçenekleri bu doğrultuda değerlendirelim:
- A) Çok anlamlılık ve çağrışım değeri taşıması: Edebi metinler genellikle tek bir anlamla sınırlı kalmazlar. Okuyucunun zihninde farklı çağrışımlar uyandırır ve farklı yorumlara açık olurlar. Bu durum, metnin sanatsal işlevini destekler.
- B) Dilin bilgi aktarmak dışında estetik amaçla kullanılması: Sanatsal işlevin temelinde zaten dilin estetik amaçlarla kullanılması yatar. Yani, metin sadece bilgi vermekle kalmaz, aynı zamanda güzel ve etkileyici bir anlatım sunar. Bu da sanatsal işlevi gösterir.
- C) Sözcüklerin gerçek anlamlarıyla kullanılması: Eğer sözcükler sadece gerçek anlamlarıyla kullanılırsa, metnin sanatsal değeri azalır. Çünkü sanatsal metinlerde sözcükler genellikle mecaz anlamlarıyla, sembolik olarak veya farklı çağrışımlar uyandıracak şekilde kullanılır. Bu durum, metnin sanatsal işlevini zayıflatır.
- D) Üslup kaygısının ön planda olması: Edebi metinlerde üslup, yani anlatım biçimi oldukça önemlidir. Yazar, metni oluştururken dilin inceliklerini, ritmini ve ahengini gözetir. Bu da metnin sanatsal değerini artırır ve sanatsal işlevini destekler.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçenekleri metnin sanatsal işlevini desteklerken, C seçeneği bu işlevi zayıflatır. Çünkü sanatsal metinlerde sözcükler genellikle gerçek anlamlarının dışında da kullanılır.
Cevap C seçeneğidir.
