I. Müzik dinledim, kitap okudum.
II. Pencereyi açtım, temiz hava aldım.
III. Kırmızı, mavi ve yeşil boya kullandık.
IV. Koştum, yoruldum, dinlendim.
Yukarıdaki cümlelerden hangisinde virgül farklı bir görevde kullanılmıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
Sevgili öğrenciler, bu soruda virgülün cümlelerdeki farklı görevlerini anlamamız isteniyor. Türkçede virgülün birden fazla görevi vardır. Şimdi her bir cümleyi tek tek inceleyelim ve virgülün hangi amaçla kullanıldığını bulalım:
- I. Müzik dinledim, kitap okudum.
- Bu cümlede "Müzik dinledim" bir yargı (bir cümle), "kitap okudum" ise başka bir yargıdır (başka bir cümle). Virgül, bu iki bağımsız cümleyi birbirine bağlayarak sıralı cümle oluşturmuştur. Yani burada virgül, sıralı cümleleri ayırma görevindedir.
- II. Pencereyi açtım, temiz hava aldım.
- Benzer şekilde, "Pencereyi açtım" bir yargı, "temiz hava aldım" ise başka bir yargıdır. Virgül, bu iki yargıyı (cümleyi) ayırarak sıralı cümle kurmuştur. Burada da virgül, sıralı cümleleri ayırma görevindedir.
- III. Kırmızı, mavi ve yeşil boya kullandık.
- Bu cümlede "kırmızı", "mavi" ve "yeşil" kelimeleri "boya" ismini niteleyen sıfatlardır. Yani bu kelimeler eş görevlidirler. Virgül, "kırmızı" ve "mavi" kelimelerini ayırmak için kullanılmıştır. "Mavi" ile "yeşil" ise "ve" bağlacıyla bağlanmıştır. Burada virgül, eş görevli kelimeleri (sıfatları) ayırma görevindedir.
- IV. Koştum, yoruldum, dinlendim.
- "Koştum" bir yargı, "yoruldum" başka bir yargı, "dinlendim" ise farklı bir yargıdır. Virgüller, bu üç bağımsız cümleyi birbirine bağlayarak sıralı cümle oluşturmuştur. Burada da virgül, sıralı cümleleri ayırma görevindedir.
Gördüğümüz gibi, I, II ve IV numaralı cümlelerde virgül, sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır. Ancak III numaralı cümlede virgül, eş görevli kelimeleri (sıfatları) ayırma görevinde kullanılmıştır. Bu nedenle, virgülün farklı bir görevde kullanıldığı cümle III numaralı cümledir.
Cevap C seçeneğidir.
