Yazım kuralları LGS soruları Test 1

7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

A) THY'nin yeni seferleri başladı.
B) Prof. Dr. Ahmet Bey'i bekliyoruz.
C) TBMM'nin 100. yılı kutlandı.
D) İst. caddesi trafiğe kapatıldı.

Sevgili öğrenciler, bu soruda kısaltmaların doğru yazımıyla ilgili kuralları hatırlayacağız. Türkçede kısaltmaların yazımı belirli kurallara tabidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) THY'nin yeni seferleri başladı.
  • "THY" (Türk Hava Yolları) büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir ve kesme işaretiyle ayrılır. "THY" /te-he-ye/ şeklinde okunduğu için son harf "Y" (ye)'dir. Bu nedenle "THY'nin" yazımı doğrudur.
• B) Prof. Dr. Ahmet Bey'i bekliyoruz.
  • "Prof." (Profesör) ve "Dr." (Doktor) unvan kısaltmalarıdır. Bu tür kısaltmaların sonuna nokta konur. Bu kısaltmalara doğrudan bir ek gelmediği için ve "Ahmet Bey'i" ifadesindeki ek doğru kullanıldığı için bu seçenekte bir yanlışlık yoktur.
• C) TBMM'nin 100. yılı kutlandı.
  • "TBMM" (Türkiye Büyük Millet Meclisi) yine büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır. "TBMM" /te-be-me-me/ şeklinde okunduğu için son harf "M" (me)'dir. Bu nedenle "TBMM'nin" yazımı doğrudur. Ayrıca "100." ifadesi de sıra sayılarını belirtmek için doğru kullanılmıştır.
• D) İst. caddesi trafiğe kapatıldı.
  • Bu seçenekte bir yanlışlık vardır. "İst." (İstanbul) ve "cad." (cadde) kelimeleri kısaltılmıştır. Küçük harflerle yapılan ve sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz ve kelimenin açılımına göre eklenir. Ancak burada "cad." kısaltması kullanılmış olmasına rağmen, "-si" eki sanki "cadde" kelimesinin tamamına geliyormuş gibi eklenmiştir. Yani "cad." bir kısaltma iken, "caddesi" ifadesi kısaltmanın açılımına göre ek almıştır. Doğrusu ya "İstanbul Caddesi" şeklinde tam yazılmalı ya da "İst. Cad.si" şeklinde kısaltmaya uygun ek getirilmeliydi (noktalı kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz). Bu haliyle kısaltma ve ek kullanımı arasında bir tutarsızlık vardır.

Cevap D seçeneğidir.