0,15 M 300 mL H₃PO₄ çözeltisini tamamen nötralleştirmek için 0,1 M Ca(OH)₂ çözeltisinden kaç mL gerekir?
A) 300 mLSevgili öğrenciler, bu tür bir nötralleşme problemini çözmek için adım adım ilerleyelim. Kimyasal reaksiyonları anlamak ve denklemleri doğru bir şekilde denkleştirmek, bu tür hesaplamaların anahtarıdır. Haydi başlayalım!
Öncelikle, H₃PO₄ (fosforik asit) ve Ca(OH)₂ (kalsiyum hidroksit) arasındaki nötralleşme tepkimesini yazmamız ve denkleştirmemiz gerekiyor. H₃PO₄ üç protonlu bir asit (3 H⁺ iyonu verirken), Ca(OH)₂ ise iki hidroksitli bir bazdır (2 OH⁻ iyonu verir). Tam nötralleşme için, asitten gelen H⁺ iyonlarının sayısı bazdan gelen OH⁻ iyonlarının sayısına eşit olmalıdır.
Denkleştirilmiş tepkime şu şekildedir:
$2\text{H}_3\text{PO}_4 (aq) + 3\text{Ca}(\text{OH})_2 (aq) \rightarrow \text{Ca}_3(\text{PO}_4)_2 (s) + 6\text{H}_2\text{O} (l)$
Bu denklem bize, 2 mol H₃PO₄'ü nötralleştirmek için 3 mol Ca(OH)₂ gerektiğini gösteriyor. Bu oran, hesaplamalarımız için çok önemlidir.
Bize verilen H₃PO₄ çözeltisinin molaritesi ($M$) ve hacmi ($V$) biliniyor. Mol sayısını ($n$) bulmak için $n = M \times V$ formülünü kullanacağız. Hacmi litreye çevirmeyi unutmayın.
$n_{\text{H}_3\text{PO}_4} = 0,15 \text{ mol/L} \times 0,300 \text{ L} = 0,045 \text{ mol}$
Demek ki, çözeltimizde $0,045 \text{ mol}$ H₃PO₄ bulunuyor.
Denkleştirilmiş tepkimeye göre, $2 \text{ mol}$ H₃PO₄ için $3 \text{ mol}$ Ca(OH)₂ gerekiyordu. Şimdi elimizdeki H₃PO₄ mol sayısına karşılık ne kadar Ca(OH)₂ gerektiğini bulalım.
Oran: $\frac{n_{\text{Ca(OH)}_2}}{n_{\text{H}_3\text{PO}_4}} = \frac{3}{2}$
$n_{\text{Ca(OH)}_2} = n_{\text{H}_3\text{PO}_4} \times \frac{3}{2}$
$n_{\text{Ca(OH)}_2} = 0,045 \text{ mol} \times \frac{3}{2} = 0,045 \text{ mol} \times 1,5 = 0,0675 \text{ mol}$
Bu durumda, H₃PO₄'ü tamamen nötralleştirmek için $0,0675 \text{ mol}$ Ca(OH)₂'ye ihtiyacımız var.
Ca(OH)₂'nin mol sayısını ve molaritesini biliyoruz. Şimdi hacmini bulmak için yine $V = n / M$ formülünü kullanacağız.
$V_{\text{Ca(OH)}_2} = \frac{0,0675 \text{ mol}}{0,1 \text{ mol/L}} = 0,675 \text{ L}$
Soruda hacim mL cinsinden istendiği için, litreyi mililitreye çevirelim:
$V_{\text{Ca(OH)}_2} = 0,675 \text{ L} \times 1000 \text{ mL/L} = 675 \text{ mL}$
Böylece, $0,15 \text{ M}$ $300 \text{ mL}$ H₃PO₄ çözeltisini tamamen nötralleştirmek için $0,1 \text{ M}$ Ca(OH)₂ çözeltisinden $675 \text{ mL}$ gerektiğini bulmuş olduk.
Cevap D seçeneğidir.