Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen bir cümlenin fiilini bulup, o fiilin "olumlu soru çekimini" doğru bir şekilde yapmamız isteniyor. Haydi adım adım inceleyelim:
- Öncelikle verilen cümleyi dikkatlice okuyalım: "O, dün bütün gün ders çalıştı."
- Bu cümledeki fiil, yani iş, oluş, hareket bildiren kelime "çalıştı" kelimesidir.
- Şimdi "çalıştı" fiilini inceleyelim:
- Fiilin kökü "çalış-"tır.
- "-tı" eki, fiile "görülen geçmiş zaman" anlamı katmıştır. Yani eylem geçmişte yapılmış ve yapan kişi tarafından görülmüştür.
- Fiil "olumlu" bir fiildir, çünkü eylemin yapıldığını ifade eder (çalıştı, çalışmadı değil).
- Fiil "O" (3. tekil şahıs) için çekimlenmiştir.
- Bizden istenen, bu fiilin "olumlu soru çekimi"dir. Türkçede soru anlamı, fiilden sonra gelen "-mı, -mi, -mu, -mü" soru ekleriyle sağlanır. Bu ekler, kendinden önceki kelimenin son ünlüsüne göre uyum sağlar.
- "Çalıştı" fiilinin son hecesindeki ünlü harf 'ı' olduğu için, uygun soru eki "-mı" olacaktır.
- Fiili olumlu soru haline getirirken, fiilin zamanını ve kişisini değiştirmeyiz. Sadece soru ekini ekleriz.
- Bu durumda "çalıştı" fiilinin olumlu soru çekimi "çalıştı mı?" şeklinde olur.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) çalıştı mı? Bu, bizim bulduğumuz doğru çekimdir. Fiil olumlu kalmış, zamanı (görülen geçmiş zaman) korunmuş ve soru eki eklenmiştir.
- B) çalışmadı mı? Bu, fiilin "olumsuz soru" çekimidir ("çalışmadı" olumsuzluk eki almıştır). Bu yüzden doğru değildir.
- C) çalışıyor mu? Bu, fiilin "şimdiki zaman" çekimidir ("-yor" eki). Fiilin zamanı değiştiği için doğru değildir.
- D) çalışacak mı? Bu, fiilin "gelecek zaman" çekimidir ("-acak" eki). Fiilin zamanı değiştiği için doğru değildir.
Gördüğünüz gibi, doğru cevap A seçeneğidir.
Cevap A seçeneğidir.
