Sevgili öğrenciler, bu soru bitkilerin çevresel uyaranlara karşı gösterdiği büyüme tepkilerini, yani tropizmaları anlamamızı istiyor. Hadi bu konuyu adım adım inceleyelim:
- Tropizma Nedir? Bitkilerin çevresel bir uyarana (ışık, yer çekimi, su, kimyasal maddeler vb.) doğru veya bu uyarandan uzağa doğru yönelerek büyümesidir. Bu tepki, uyarana doğru ise "pozitif", uyarandan uzağa ise "negatif" olarak adlandırılır.
- Sorumuzdaki Uyaran ve Tepki:
- Uyaran: "Ağır metaller gibi zararlı kimyasallar". Bu, kimyasal bir uyarandır.
- Tepki: Köklerin bu kimyasallardan "uzaklaşması". Bu, uyarandan uzağa doğru bir tepkidir, yani negatiftir.
- Kemotropizma Nedir? Bitkilerin kimyasal maddelere karşı gösterdiği tropizma çeşidine kemotropizma denir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Pozitif kemotropizma: Bitkinin kimyasal bir maddeye doğru büyümesi anlamına gelir. Örneğin, köklerin topraktaki faydalı minerallere doğru büyümesi pozitif kemotropizmadır. Sorumuzda uzaklaşma olduğu için bu seçenek doğru değildir.
- B) Negatif kemotropizma: Bitkinin kimyasal bir maddeden uzağa doğru büyümesi anlamına gelir. Köklerin ağır metaller gibi zararlı kimyasallardan uzaklaşması tam da bu duruma örnektir. Bitki, hayatta kalmak için zararlı maddelerden kaçınır. Bu seçenek sorumuzun doğru cevabıdır.
- C) Pozitif hidrotropizma: Bitkinin suya doğru büyümesi anlamına gelir. Köklerin su kaynaklarına yönelmesi pozitif hidrotropizmadır. Sorumuzda uyaran kimyasal madde olduğu için bu seçenek doğru değildir.
- D) Negatif geotropizma: Bitkinin yer çekiminden uzağa doğru büyümesi anlamına gelir. Bitki gövdelerinin (sürgünlerin) yukarı doğru büyümesi negatif geotropizmadır. Kökler genellikle yer çekimine doğru (pozitif geotropizma) büyür. Sorumuzda uyaran kimyasal madde olduğu için bu seçenek doğru değildir.
Gördüğümüz gibi, bitkiler çevrelerindeki zararlı maddelerden kaçınmak için özel büyüme tepkileri geliştirmişlerdir. Bu durum, onların hayatta kalma stratejilerinin önemli bir parçasıdır.
Cevap B seçeneğidir.